نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
/m/238245
کتابخانه و مخزن نگهداری: سلطنتی
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 90

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح ✓
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) ✓
سطور مجدول (جدول‌بندی) ✓
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

تاریخ کتابت:
1290ق (1290 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 302 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق (خوش)
تعداد برگ و سطر:
692 برگ • 14 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
22/5×34سم
کاغذ و جلد:
خانبالغ • مقوای روغنی بوم مشکی با تزیینات بسیار

آغاز نسخه

« بسم الله الرحمن الرحیم - جمیع سپاس و ستایش مرخدای را که پروردگار عالمیان است بخشاینده مهربان خداوند روز جزاء بندگان است »

انجام نسخه

« چون پادشاه جمجاه مالک رقاب امم وارث دیهیم جم ... السلطان بن السلطان ناصرالدین شاه قاجار ... همواره در بضاعت این بنده درگاه به نظر مرحمت و تشویق دیده و به عنایت و روجوع خدمت سرفراز فرموده اند ... چنان که امر همایون در حق این بنده باستکتاب ترجمه کلام الله مجید شرف نفاذ یافته بود و بنده درگاه این خدمت را به انجام رسانید ... و انا العبد کاتب الحضرة سلطانی محمد حسین الشیرازی غفر ذنوبه و ستر عیوبه سنه 1290 ترجمه فارسی کامل کلام الله مجید است که یکی از نفیس‌ترین آثار و بدیع ترین مظهر هنر ایرانی از لحاظ خط، تذهیب و جلدسازی می‌باشد »

مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه

مهر: علی اکبر بن حسین حسینی
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
اندازی رنگین است که حواشی متن این دو صفحه ممتاز است به طرح کنگره‌ای در متن طلاپوش لاجورد با اسلیمی‌های گل برگ‌های زنبق مینای رنگین ، سوره بقره، لایمسه لاالمطهرون، تنزیل من رب العالمین) را به خط نسخ سفیداب نگاشته‌اند، بین السطور متن کتابت این دو صفحه طلااندازی دندان موشی مزین به گل‌های ریسه‌ای الوان است، کشی شنگرفی است، حواشی ساده بدون تزئین ولی متن کتابت تمامی صفحات طلااندازی دندان موشی با گل‌های ریسه‌ای الوان است، اسامی سر سوره در کتیبه‌های بازوبندی در متن طلاپوش لاجورد که مزین به گلهای ریسه ای الوان اسلمی‌های است به خط نسخ رنگهای الوان نگاشته شده همچنین تعداد آیه ها محل نزول آنها، جزو نصف الجز‌و حزب ها در میان شاخه‌های افشان رنگین به خط نسخ رنگ سرخ نگاشته شده. فواصل ترجمه آیه‌ها را به‌وسیله گلهای پنج پر طلائی بوته جقه ای مشخص کرده‌اند
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 25 • صفحه 49 • ردیف 302
متن فنخا:
302. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 90 آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم - جمیع سپاس و ستایش مرخدای را که پروردگار عالمیان است بخشاینده مهربان خداوند روز جزاء بندگان است؛ انجام: چون پادشاه جمجاه مالک رقاب امم وارث دیهیم جم ... السلطان بن السلطان ناصرالدین شاه قاجار ... همواره در بضاعت این بنده درگاه به نظر مرحمت و تشویق دیده و به عنایت و روجوع خدمت سرفراز فرموده اند ... چنان که امر همایون در حق این بنده باستکتاب ترجمه کلام الله مجید شرف نفاذ یافته بود و بنده درگاه این خدمت را به انجام رسانید ... و انا العبد کاتب الحضرة سلطانی محمد حسین الشیرازی غفر ذنوبه و ستر عیوبه سنه 1290 ترجمه فارسی کامل کلام الله مجید است که یکی از نفیس‌ترین آثار و بدیع ترین مظهر هنر ایرانی از لحاظ خط، تذهیب و جلدسازی می‌باشد؛ خط: نستعلیق خوش، کا: محمد حسین شیرازی، تا: 1290ق؛ مجدول کمنداندازی زرین و رنگین است که حواشی و متن این دو صفحه مذهب مرصع ممتاز است به طرح کنگره‌ای در متن طلاپوش و لاجورد با اسلیمی‌های زرین و گل و برگ‌های زنبق و مینای رنگین با دو سرلوح مزدوج مذهب مرصع ممتاز با حواشی اسلیمی گل بیضی و زنجیره طلائی و چهار کتیبه بازوبندی مذهب مرصع ممتاز که در متن طلاپوش آنها (سوره فاتحه، سوره بقره، لایمسه لاالمطهرون، تنزیل من رب العالمین) را به خط نسخ و سفیداب نگاشته‌اند، بین السطور متن کتابت این دو صفحه طلااندازی دندان موشی مزین به گل‌های ریسه‌ای الوان است، مجدول کمندکشی زرین و شنگرفی است، حواشی ساده و بدون تزئین ولی متن کتابت تمامی صفحات طلااندازی دندان موشی با گل‌های ریسه‌ای الوان است، اسامی و سر سوره در کتیبه‌های بازوبندی مذهب مرصع در متن طلاپوش و لاجورد که مزین به گلهای ریسه ای الوان و اسلمی‌های زرین است به خط نسخ و رنگهای الوان نگاشته شده و همچنین تعداد آیه ها و محل نزول آنها، جزو نصف الجز‌و و حزب ها در حواشی در میان شاخه‌های افشان زرین و رنگین به خط نسخ و رنگ سرخ نگاشته شده. فواصل ترجمه آیه‌ها را به‌وسیله گلهای پنج پر طلائی و بوته جقه ای زرین مشخص کرده‌اند؛ مهر: علی اکبر بن حسین حسینی؛ کاغذ: خانبالغ، جلد: مقوای روغنی بوم مشکی با تزیینات بسیار، 692ص، 14سطر، اندازه: 22/5×34سم[ف: 1-137]