شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
القرآن الکریم
پیوند کوتاه:
/m/235504
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 9
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 164 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- ثلث، ریحان
- تعداد برگ و سطر:
- 372 برگ • 11 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 34/5×49/5سم
- کاغذ و جلد:
- خانبالغ • تیماج مذهب
آغاز نسخه
« بسم الله الرحمن الرحيم، الحمدلله رب العالمين، الرحمن الرحيم، مالک يوم الدين »
انجام نسخه
« الذی یوسوس فی صدور الناس، من الجنة و الناس.
خط اصلی این کلام الله از آیه 110 سوره مبارکه بقره آغاز و به آیه 11 سوره مبارکه علق پایان میپذیرد »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
در برگ آغاز آمده: « نسخه بسیار نفیسی از نظر خط یکی از بی نظیر ترین قرآنهای موجود، ثلث به شیوه بایسنقر میرزا کتابت شده، چند برگ از آغاز انجام افتاده که بعدها با همان سبک نوشته شده، ولی بین این دو تفاوت بسیار است»، ثلث ریحان بسیار ممتاز با ترکیب ملیح استادانه که در تماشای قسمتهای مختلف این اثر هنری مقدس، در حالی که هیچ گونه فترت خستگی یا خروج از سبک موزون متین هنری دیده نمیشود، شاهکارهای جدید بدیعی از ترکیب متناسبسازی کلمات در سطرها برگها، اعجاب ناظران هنر دوست هنرشناس را بر میانگیزد. این شیوه نگارش ثلث که به آن «ریحان» گفته میشود در قرن 8ق در آذربایجان خراسان بزرگ رایج بوده تا کنون قرآن کاملی در این پایه از هنر خط حجم آن، به نظر نرسیده است مگر به صورت برگهای پراکنده در مرقعات مجموعهها، با سر سوره ها ، با شمسههای کوچک
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 24 • صفحه 852 • ردیف 164
متن فنخا:
164. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11743
آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم، الحمدلله رب العالمين، الرحمن الرحيم، مالک يوم الدين؛ انجام: الذی یوسوس فی صدور الناس، من الجنة و الناس.
خط اصلی این کلام الله از آیه 110 سوره مبارکه بقره آغاز و به آیه 11 سوره مبارکه علق پایان میپذیرد؛ خط: ثلث ریحان، بیکا، تا: قرن 9؛ در برگ آغاز آمده: « نسخه بسیار نفیسی از نظر خط و یکی از بی نظیر ترین قرآنهای موجود، خط: ثلث به شیوه بایسنقر میرزا کتابت شده، چند برگ از آغاز و انجام افتاده که بعدها با همان سبک نوشته و تذهیب شده، ولی بین این دو تفاوت بسیار است»، خط: ثلث ریحان بسیار ممتاز با ترکیب ملیح استادانه که در تماشای قسمتهای مختلف این اثر هنری مقدس، در حالی که هیچ گونه فترت و خستگی و یا خروج از سبک موزون و متین هنری دیده نمیشود، شاهکارهای جدید و بدیعی از ترکیب و متناسبسازی کلمات در سطرها و برگها، اعجاب ناظران هنر دوست و هنرشناس را بر میانگیزد. این شیوه نگارش ثلث که به آن «ریحان» گفته میشود در قرن 8ق در آذربایجان و خراسان بزرگ رایج بوده و تا کنون قرآن کاملی در این پایه از هنر خط و حجم آن، به نظر نرسیده است مگر به صورت برگهای پراکنده در مرقعات و مجموعهها، با سر سوره ها مذهب، با شمسههای کوچک مذهب؛ کاغذ: خانبالغ، جلد: تیماج مذهب، 372گ، 11 سطر (22×35)، اندازه: 34/5×49/5سم [ف: 29-524]