نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
✓
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- 935ق (935 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 8 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 445 برگ • 15 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 11/5×15/5سم
- کاغذ و جلد:
- سمرقندی • تیماج
آغاز نسخه
« پس چنانکه مؤمن با این شرایط مخاطبست کافر نیز هم مخاطب باشد و آنکه کافر عبادت از وی صحیح نباشد با وجود کفر لازم نیابد که مخاطب نباشد بعبادات شرع و وجود کفر مر کافر را چون وجود حدث است مر محدث را با وجود حد نماز صحیح نیست پس چنانکه بر محدث واجبست که طهارت کند تا نماز از وی صحیح باشد بر کافر نیز واجبست که ایمان آرد تا عبادات از وی صحیح باشد چون خدای تعالی میفرماید که یا ایها الناس اعبدوا ربکم »
انجام نسخه
« اگر مدعی خواهد که سوگند دهد پس از آن ویرا وعظ گوید و ا خدایش بترساند و از عاقبت سوگند دروغ ویرا آگاه کند اگر خواهد که ویرا سوگند دهد باید که صلح را بوی عرضه کند اگر راضی شود از امینان حاکم بعضی برین قیام نمایند و اگر خواهد حاکم بعضی برین قیام نمایند و اگر خواهد حاکم بنفس خود میان ایشان صلح حکم کند و اگر بصلح راضی نشود سوگندش دهد و چون سوگند خورد دعوی مدعی ساقط گردد و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب تم الكتاب.
کتاب فقهی شیعی است با اندکی استدلال و در آغاز فصلهایی در اصول عقاید و در اصول فقه دارد. شیوه نگارش این کتاب نشان میدهد که در حدود قرن پنج یا اوائل شش تألیف شده. مؤلف از هیچ یک از علمای شیعه جز سید مرتضی و شیخ طوسی (که با عنوان «خواجه ابو جعفر طوسی» از او یاد میکند) یاد نکرده، از علمای عامه نیز گاه گاه نام برده در فصول نخستین کتاب که درباره اصول عقاید شیعه را با ضمیر غائب (بدین گونه: این طائفه اعتقاد کردهاند) نقل کرده است ولی آنچه مسلم است مؤلف از فقهاء شیعه مذهب بوده »
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 24 • صفحه 227 • ردیف 8
متن فنخا:
8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 260 خوئی
آغاز: پس چنانکه مؤمن با این شرایط مخاطبست کافر نیز هم مخاطب باشد و آنکه کافر عبادت از وی صحیح نباشد با وجود کفر لازم نیابد که مخاطب نباشد بعبادات شرع و وجود کفر مر کافر را چون وجود حدث است مر محدث را با وجود حد نماز صحیح نیست پس چنانکه بر محدث واجبست که طهارت کند تا نماز از وی صحیح باشد بر کافر نیز واجبست که ایمان آرد تا عبادات از وی صحیح باشد چون خدای تعالی میفرماید که یا ایها الناس اعبدوا ربکم؛ انجام: اگر مدعی خواهد که سوگند دهد پس از آن ویرا وعظ گوید و ا خدایش بترساند و از عاقبت سوگند دروغ ویرا آگاه کند اگر خواهد که ویرا سوگند دهد باید که صلح را بوی عرضه کند اگر راضی شود از امینان حاکم بعضی برین قیام نمایند و اگر خواهد حاکم بعضی برین قیام نمایند و اگر خواهد حاکم بنفس خود میان ایشان صلح حکم کند و اگر بصلح راضی نشود سوگندش دهد و چون سوگند خورد دعوی مدعی ساقط گردد و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب تم الكتاب.
کتاب فقهی شیعی است با اندکی استدلال و در آغاز فصلهایی در اصول عقاید و در اصول فقه دارد. شیوه نگارش این کتاب نشان میدهد که در حدود قرن پنج یا اوائل شش تألیف شده. مؤلف از هیچ یک از علمای شیعه جز سید مرتضی و شیخ طوسی (که با عنوان «خواجه ابو جعفر طوسی» از او یاد میکند) یاد نکرده، از علمای عامه نیز گاه گاه نام برده در فصول نخستین کتاب که درباره اصول عقاید شیعه را با ضمیر غائب (بدین گونه: این طائفه اعتقاد کردهاند) نقل کرده است ولی آنچه مسلم است مؤلف از فقهاء شیعه مذهب بوده؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 935ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 445ص، 15 سطر، اندازه: 11/5×15/5سم [ف: 7 - 430]