شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
فرهنگ عربی به فارسی
پیوند کوتاه:
/m/226597
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- بیتاریخ
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 98 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 40 برگ • 10 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 13×18سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • جلد نامشخص
آغاز نسخه
« بسمله، الله، خدای، تگری؛ احد، یک، بیر؛ آحاد، جمع، ف؛ اول، نخستین، اولکه؛ اوایل، جمع، ف »
انجام نسخه
« باب الباء المضمومة، یبوست، خشکی، قوریلق؛ يسر، آسانی، آسانلق، يمن، خجستگی، مبارک لک؛ یوسف، حسرت زده، حسرت لنمش؛ یموم، دریاها، دکیزلر؛ تمت
فرهنگ الفبایی عربی، فارسی است که بر اساس مفتوح و مکسور و مضموم بودن لغت عربی آنها، مانند «باب العين المفتوحة» باب بندی شده است و ترجمه ترکی عثمانی آن نیز در زیر کلمات آن بعداً نوشته شده است. استاد علی نقی منزوی در فرهنگنامههای عربی به فارسی (ص 277) نگارنده آن را دانشمندی گمنام پیش از قرن 10 دانسته و نسخهای از آن را در کتابخانه دانشکده ادبیات دانشگاه تهران به اختصار گزارش نموده است و گفته که آن در ضمن مجموعهای آمده که بر پشت جلد آن اثر به نام بحرالالفاظ نامیده شده است و همو در همانجا (ص 280) فرهنگ دیگری را معرفی مینماید که افزون بر انطباق با نسخه مورد بحث، حاوی یک دیباچه نیز هست: «سپاس و ستایش بیحد و قیاس مر خدای که عقل و عقلاء در ادراک ذات او ... مختصریست مشتمل بر الفاظ پارسی و تازی با هم و این قسم بر ترتیب حروف هجا نهاده شد و بیست و نه بابست که در هر بابی الفاظ تازی را درمحاورات و مراسلات پارسی ... و هر باب قسمت مفتوح و مضموم و مکسور نموده شد. الله خدا احد یکی اول نخستین اوایل جمع ...» که بایستی با نسخه حاضر یکی باشند، نسخه مذکور در کتابخانه لغتنامه دهخدا- تهران به شماره «94» موجود است »
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 23 • صفحه 958 • ردیف 98
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
98. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 408/2 کر
آغاز: بسمله، الله، خدای، تگری؛ احد، یک، بیر؛ آحاد، جمع، ف؛ اول، نخستین، اولکه؛ اوایل، جمع، ف؛ انجام: باب الباء المضمومة، یبوست، خشکی، قوریلق؛ يسر، آسانی، آسانلق، يمن، خجستگی، مبارک لک؛ یوسف، حسرت زده، حسرت لنمش؛ یموم، دریاها، دکیزلر؛ تمت
فرهنگ الفبایی عربی، فارسی است که بر اساس مفتوح و مکسور و مضموم بودن لغت عربی آنها، مانند «باب العين المفتوحة» باب بندی شده است و ترجمه ترکی عثمانی آن نیز در زیر کلمات آن بعداً نوشته شده است. استاد علی نقی منزوی در فرهنگنامههای عربی به فارسی (ص 277) نگارنده آن را دانشمندی گمنام پیش از قرن 10 دانسته و نسخهای از آن را در کتابخانه دانشکده ادبیات دانشگاه تهران به اختصار گزارش نموده است و گفته که آن در ضمن مجموعهای آمده که بر پشت جلد آن اثر به نام بحرالالفاظ نامیده شده است و همو در همانجا (ص 280) فرهنگ دیگری را معرفی مینماید که افزون بر انطباق با نسخه مورد بحث، حاوی یک دیباچه نیز هست: «سپاس و ستایش بیحد و قیاس مر خدای که عقل و عقلاء در ادراک ذات او ... مختصریست مشتمل بر الفاظ پارسی و تازی با هم و این قسم بر ترتیب حروف هجا نهاده شد و بیست و نه بابست که در هر بابی الفاظ تازی را درمحاورات و مراسلات پارسی ... و هر باب قسمت مفتوح و مضموم و مکسور نموده شد. الله خدا احد یکی اول نخستین اوایل جمع ...» که بایستی با نسخه حاضر یکی باشند، نسخه مذکور در کتابخانه لغتنامه دهخدا- تهران به شماره «94» موجود است؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ 40گ (31پ-70پ)، 10 سطر، اندازه: 13×18سم [ف: 40/2 - 33]