فرسنامه

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16901 آغاز: ... داده و اکثر انواع را از وحشتگاه خودرایی به معموره انقیاد کشانیده، از فواید ایجادشان بر نوع بی مانند بشری منت نهاده، چنانچه در مقام امتنان فرموده: «و الخیل و البغال و الحمير لتركبوها و زینه»؛ انجام: و هم چنین نتایجی که بعد از عرض بهم رسیده تا حال سال چهارم است، و یحتمل که از اصل بیشتر شده باشد. والسلام ... کتبه عبدالاقل محمد، حسب الفرموده عالیجاه، رفع جایگاه، دولت و اقبال همراه، ضلال امت و حشمت دستگاه، ... بتحيه الخواتین العظام الکرام، صاحبی قبله گاهی، خدایگانی، آقا اسدالله خان زید عزه و دولته، والی صاحب الزمان علیه صلوات الرحمن. امید که ... نگیرند، بجهه آن که نسخه بسیار غلط بود و صورت نویس شده. و كان اتمام ذلك في شهر ربیع الاول، مطابق 1236. در سه مرحله و هر مرحله در نه باب، باب اول از مرحله نخست در نسخه حاضر افتاده است. مراحل و ابواب آن: [مرحله 1. ...]، [باب 1) ...]؛ باب 2) در شناختن سال اسب، 3) [در الوان مختلف اسب]، 4) ذکر غروه و نخجیر و سایر علامات که از اختلاف الوان باعث شود، 5) ذکر آنچه تعلق به ذکر هیئات اعضا دارد، 6) در تمام آنچه متعلق است به اندام و ذکر علامات به جانب تندی، 7) دوایر و سایر علامات، 8) بیان اسب ها و خواص هر یک، 9) [فرق در میان مادیان و فحل در بعضی اوصاف] ذکر مجملی از صفات ضمیمه، مرحله 2. در آداب تربیت و شرح سابقه و دیگر ذکر سایر مراکب: باب 1) متعلقات از دواح و تربیت کره، 2) آداب سواری، 3) ازاله اخلاق مذمومه، 4) آداب آب و علف دادن، 5) در طریق خدمتکاری، 6) بیان معنی مسابقه و الفاظی که در این مقام مذکور می شده، 7) شرایط مسابقه (دوازده شرط)، 8) ذكر الاغ، 9) ذکر شتر و فیل، مرحله 3. معالجات امراض: 1) امراض سر و چشم، 2) معالجات امراض حلق و سینه، 3) ...، 4) معالجه در سایر امراض، 5) ...، 6) معالجات جراحت، 7) معالجه جوشش و خارش و لکها، 8) معالجه تتمه امراض، 9) معالجات متفرقه؛ خط: نسخ، کا: محمد، تا: ربیع الاول 1236ق، به سفارش آقا اسدالله خان؛ افتادگی: آغاز (بخشی از طلیعه کتاب را ندارد)؛ با رکابه؛ مهر: «الیس الله بکاف عن عبده» (چهارگوش) در کنار نام «فتح الله»؛ جلد: چرمین، 97گ، 13 سطر (5/5×11)، اندازه: 10/5×15سم [ف: 47/1 - 7]