اخبار البلدان

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5229/1 آغاز: آغاز اخبار البلدان (جزء ثانی) متضمن فهرست مندرجات: الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی نبیه محمد و آله اجمعین الطاهرين، هذا بقية القول على العراق و البصرة و اخبار دار فتحها و الوقت الذى بنيت و ما فيها من العجايب و القول فى الابله و القول فى البطايح و القول فى واسط و القول فى النبط و الخوز و القول فى بغداد و اخبار كور دجله و القول فى سر من رآى، القول فى خراج الدنيا و ما كان يحمل الى بيت السلطان من بلد الى بلد، القول فى الاهواز و فارس و مدنها، القول فى قرميسين و اخبار شديز، القول فى همذان و عجايبها، القول فى نهاوند و اصبهان و قم و عجايبها، القول فى الرى و دنباوند و اخبار بيوزاسف، القول فى قزوين و ابهر و زنجان و طبرستان، القول فى خراسان و مدنها و اخبارها، القول فى التّرك و اخبارهم و قبايلهم و شرايعهم. آغاز قسمت دوم: و ذكرنا نحن فى هذا المواضع اشياء من اخبار البلدان لم يذكر فيها رسالتين كتبهما الينا ابودلف مسعر بن المهلهل الينبوعى حكى فى احدهما اخبار التّرك و الهند و غيرهما بمشاهدته ذلك، و فى الاخرى اشياء رآها و شاهدها فى عدة من البلدان حقها ان نرسم فى هذا الكتاب اذا كانت من فنه، و من ذلك ايضا كتابا جمعه احمد بن فضلان بن العباس بن راشد بن حماد مولى محمد بن سليمن الهاشمى فى اخبار التّرك و الخزر و الروس و الصقالبه و الباشغرد و غيرهم مما وقف عليه و نظر اليه لان المقتدر بالله انفذه الى بلد الصقالبه فى سنة تسع و ثلثمائة باستدعا ملكهم ذلك رغبة منه فى الاسلام فحدث يجمع ما شاهده فى هذه البلدان بمعاينته و نظره و صلى الله على محمد نبيه المصطفى و سلم تسلیما؛ انجام: و من ملوكهم الصغار طرخان بزرگ جورتكين يمرون سهران غورك، تم الكتاب بحمدالله تعالى هاهنا تأليف احمد بن محمد بن اسحق الهمذاني المعروف بابن الفقيه من كتاب اخبار البلدان والحمدلله رب العالمين و صلى الله على نبيه محمد خاتم النبيين و رسول رب العالمين. جزء ثانی کتاب اخبار البلدان، در ادامه آن دو رساله ابودلف به اهتمام او و رساله ابن فضلان آمده است؛ خط: نسخ جلی، بی‌کا، تا: قرن 6؛ دارای سرلوحی مستطیل به سیاهی و لاجورد با عبارتی به خط کوفی تزیینی که قسمتی از آن پاره شده و از میان رفته است و آنچه باقی مانده «... لاحمد الفقیه» است، با یادداشت «داخل عرض شد» به تاریخ‌های 1266، 1270، 1272، 1287، 1289، 1297؛ واقف: ابن خاتون، تاریخ وقف: 1068ق؛ کاغذ: بغدادی حنایی، جلد: پارچه‌ای، 175گ (1-175)، 19 سطر (13×17/7)، اندازه: 18/5×24/2سم [ف: 8 - 459]