شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
عرفان و اخلاق
پیوند کوتاه:
/m/212616
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 13
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 3 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق، نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 119 برگ • 18 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 16×21سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • مقوا
آغاز نسخه
« مرگ مقامی از بهشت به وی نمایند چون بنده آن کرامتها ببیند. بدانکه دنیا بر مؤمنان زندان است و کافران و بدبختان را چون مرگ در رسد ... باب فی فضل طلب العلم قال الله تعالى و الذين اوتوا العلم درجات اخبرنا الشريف ابوالبركات »
انجام نسخه
« حکایت، آوردهاند که چون نوح پیغمبر علیه السلام کشتی بساخت دید که آب برآمد ابلیس بدانست که ... و چگونه میباید دانستن و ندانند که شرط مسلمانی چیست و چون تقصیر خود ببینند جهد زیاده کنند و الله اعلم بالصواب و صلى الله على خير خلقه محمد و آله اجمعين الطيبين الطاهرين و الحمدلله رب العالمين
رساله مهمی است از یکی از عارفان و واعظان قرن ششم هجری، او کتابش را به بابهای کوتاهی تقسیم نموده ودر هر باب ابتدا آیهای بعد حدیث نبوی با ذکر سلسله سند خود به حدیث میآورد پس از حدیث را به فارسی ترجمه و در مضمون آن مطالبی از صحابه و بزرگان عرفان وتصوف میآورد. فهرست ابواب موجود درنسخه چنین است: باب فی فضل طلب العلم، باب فی العبادات و الذکر، باب الاخلاص، باب فی ذکر الموت، باب فی احوال القيامه وافزاعها، باب الامر بالمعروف والنهي عن المنکر، باب حق الوالدین، باب صلة الارحام، باب حفظ اللسان وقلة الكلام، باب الغیبه، باب فی الخوف والصمت، باب الصبر عن الشدة والبلاء، باب الوضوء، باب الاذان و الاقامة، باب الصلوة فی الجماعة، باب صلوة التطوع، باب فضل شهر رمضان، باب ایام العشر، باب ذکر الزكوة، باب فی الزنا ...، باب فضل توحید، آخرین باب: اکل الربوا. مؤلف این رساله را برای عموم مردم و برای وعظ و اندرز نوشته و ترتیب مطالب وابواب آن مانند کتابهای مرسوم آن عصر نمیباشد. اساتیدی که مؤلف از آنها مستقیماً احادیث یا مطالبی را نقل میکند عبارتند از: - اخبرنا ابوبكر بن محمد بن حسین زکریا طوسی قال اخبرنا زین الاسلام ابوالقاسم عبدالکریم بن هواز تستری قال اخبرنا عبدالله بن یوسف اصفهانی، - اخبرنا الفقيه بهرام بن ابوبکر بلخی قال حدثنا - قال الشريف ابوالبركات محمد بن احمدبن محمد حسینی، - اخبرنا شیخ ابومنصور عبدالحسن بن محمد بغدادی - قال القاضی الامام ابوجابر عبدالمجید بن محمد بن عمر المزاجی ببغداد قال اخبرنا ...، - قال الشيخ ابوالقاسم بن علی بن علاء الحسيني قال حدثنا ابوسهر عبدالکریم بن عبدالرحمن بن محمد بخاری کلابادی-قال <!-- page: 545 --> ابوالقاسم علی بن ابوعلی حسینی، - قال السيد الامام ابوالقاسم حسینی، - اخبرنا السيد الامام ابوالقاسم بن حسین-قال القاضی ابوجعفر قال اخبرنا ابومالک التمیمی، - قال حدثنا ابوجعفر بن شاهین، - اخبرنا ابومنصور احمد بن علی طوسی مؤلف اغلب از استادش ابوالبرکات محمد بن احمد بن محمد حسینی، با عبارت شریف ابوالبرکات گوید مطالب زیادی را نقل نموده است »
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 22 • صفحه 544 • ردیف 3
متن فنخا:
3. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2674-14/124
آغاز: مرگ مقامی از بهشت به وی نمایند چون بنده آن کرامتها ببیند. بدانکه دنیا بر مؤمنان زندان است و کافران و بدبختان را چون مرگ در رسد ... باب فی فضل طلب العلم قال الله تعالى و الذين اوتوا العلم درجات اخبرنا الشريف ابوالبركات؛ انجام: حکایت، آوردهاند که چون نوح پیغمبر علیه السلام کشتی بساخت دید که آب برآمد ابلیس بدانست که ... و چگونه میباید دانستن و ندانند که شرط مسلمانی چیست و چون تقصیر خود ببینند جهد زیاده کنند و الله اعلم بالصواب و صلى الله على خير خلقه محمد و آله اجمعين الطيبين الطاهرين و الحمدلله رب العالمين
رساله مهمی است از یکی از عارفان و واعظان قرن ششم هجری، او کتابش را به بابهای کوتاهی تقسیم نموده ودر هر باب ابتدا آیهای بعد حدیث نبوی با ذکر سلسله سند خود به حدیث میآورد پس از حدیث را به فارسی ترجمه و در مضمون آن مطالبی از صحابه و بزرگان عرفان وتصوف میآورد. فهرست ابواب موجود درنسخه چنین است: باب فی فضل طلب العلم، باب فی العبادات و الذکر، باب الاخلاص، باب فی ذکر الموت، باب فی احوال القيامه وافزاعها، باب الامر بالمعروف والنهي عن المنکر، باب حق الوالدین، باب صلة الارحام، باب حفظ اللسان وقلة الكلام، باب الغیبه، باب فی الخوف والصمت، باب الصبر عن الشدة والبلاء، باب الوضوء، باب الاذان و الاقامة، باب الصلوة فی الجماعة، باب صلوة التطوع، باب فضل شهر رمضان، باب ایام العشر، باب ذکر الزكوة، باب فی الزنا ...، باب فضل توحید، آخرین باب: اکل الربوا. مؤلف این رساله را برای عموم مردم و برای وعظ و اندرز نوشته و ترتیب مطالب وابواب آن مانند کتابهای مرسوم آن عصر نمیباشد. اساتیدی که مؤلف از آنها مستقیماً احادیث یا مطالبی را نقل میکند عبارتند از: - اخبرنا ابوبكر بن محمد بن حسین زکریا طوسی قال اخبرنا زین الاسلام ابوالقاسم عبدالکریم بن هواز تستری قال اخبرنا عبدالله بن یوسف اصفهانی، - اخبرنا الفقيه بهرام بن ابوبکر بلخی قال حدثنا - قال الشريف ابوالبركات محمد بن احمدبن محمد حسینی، - اخبرنا شیخ ابومنصور عبدالحسن بن محمد بغدادی - قال القاضی الامام ابوجابر عبدالمجید بن محمد بن عمر المزاجی ببغداد قال اخبرنا ...، - قال الشيخ ابوالقاسم بن علی بن علاء الحسيني قال حدثنا ابوسهر عبدالکریم بن عبدالرحمن بن محمد بخاری کلابادی-قال ابوالقاسم علی بن ابوعلی حسینی، - قال السيد الامام ابوالقاسم حسینی، - اخبرنا السيد الامام ابوالقاسم بن حسین-قال القاضی ابوجعفر قال اخبرنا ابومالک التمیمی، - قال حدثنا ابوجعفر بن شاهین، - اخبرنا ابومنصور احمد بن علی طوسی مؤلف اغلب از استادش ابوالبرکات محمد بن احمد بن محمد حسینی، با عبارت شریف ابوالبرکات گوید مطالب زیادی را نقل نموده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا، 119گ، 18 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 5 - 2887]