نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
/m/211355
کتابخانه و مخزن نگهداری: کاخ گلستان
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 745

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح ✓
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) ✓
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
بی‌تاریخ
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 11 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
895 برگ • 15 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
16×25/9سم
کاغذ و جلد:
کاغذ نامشخص • جلد نامشخص

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« نیایش خالقی را سزاست که زبان محمدت سگالرا از کلمات رنگین کسوت طاوسی در بر کرده که در فضای حدایق سخن سرایی بال فصاحت گشاید ... و بعد بر مرات خاطر مساحان جداول باریک بینی و رصد بندان فلک معنی آفرینی که بتوسط مصاقل انوار تجلیات شایسته قبول تماثیل مختلفه گردیده ... چون بمقتضای انتظام سلسله آفرینش افراد کاینات را از ذره تا خورشید دست احتیاج در دامان ارتباط یکدیگر مشید و مستحکم است برهان اینحال و مبین این مقال آنکه ... محمد طاهر وحید پیوسته در آرزوی آن بود که بدامان دولت صاحب شوکتی تشبث نماید ... غلام قدیم آستان خلافت نشان سلطان العلمائی اعتماد الدوله العلیه الخاقانیه خلیفه سلطان حفظه تعالی من صابته عین الکمال را مجدداً به پیرایه وزارت اعظم آراسته چنانچه از افراد ناس امتیاز معنوی داشتند ... بحسب ظاهر نیز ممتاز فرمودند این مشتاق بیقرار خدمتگزاری در سلک چاکران شده سینه آنحضرت انتظام یافته ... الحاصل این بنده نیز بازاء تفقدات و نوازشات که از آن حضرت ملحوظ می‌گردید ... چون همواره خاطر اشرف بمطالعه کتب سیر و تتبع آثار سلف متعلق بود خواهش آن داشتند که لآلی واقعات زمان ابد توامان برشته اتساق و انتظام در آید ... این ذره بیمقدار ... لازم نمود که مجملی از احوال فرخنده مال ایشان نیز زبان زد خامه سخن طراز گردد که گلچینان روضه آثار و اخبار را از سیر سراسر این بوستان همیشه بهار دسته بندی ریاحین ... بسهولت میسر گشته ... لهذا این نسخه مفاخر و معالی را که موسوم ... مرتب به سه باب و شش فصل گردانید ... »

انجام نسخه

« شرح دیوان بیکی شدن عوض بیک در اینوقت جهت تنظیم امور دیوانی این امر جلیل الشان بعوض بیک وزیر گیلان تفویض یافت و چون مرتضی قلی خان بیگلر بیگی قراباغ نیز بدرود حیات نموده بود ایالت آنجا با غورلو خان عمزاده مشار الیه عنایت شد. تم »

مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه

مهر: رکن الدوله به سال 1273ق
تملک: مهدعلیا
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
. ؛ ، ؛ در سال 1278 توسط مقرب الخاقان محمد علیخان امین دیوان لاهیجی در دارالمرز رشت به رسم پیشکش به شاهزاده رکن الدوله اهدا شده
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 22 • صفحه 413 • ردیف 11
متن فنخا:
11. تهران؛ کاخ گلستان؛ شماره نسخه: 745 آغاز: برابر؛ انجام: شرح دیوان بیکی شدن عوض بیک در اینوقت جهت تنظیم امور دیوانی این امر جلیل الشان بعوض بیک وزیر گیلان تفویض یافت و چون مرتضی قلی خان بیگلر بیگی قراباغ نیز بدرود حیات نموده بود ایالت آنجا با غورلو خان عمزاده مشار الیه عنایت شد. تم. خط: نستعلیق خوب، بی‌کا، بی‌تا؛ مجدول، با یک سرلوح مختصر مذهب؛ در سال 1278 توسط مقرب الخاقان محمد علیخان امین دیوان لاهیجی در دارالمرز رشت به رسم پیشکش به شاهزاده رکن الدوله اهدا شده؛ مهر: رکن الدوله به سال 1273ق؛ تملک: مهدعلیا؛ 895ص، 15 سطر، اندازه: 16×25/9سم [ف: 5 - 263]