نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

طالع مولود

/m/207949
کتابخانه و مخزن نگهداری: رضوی
شهر و کشور: مشهد
شماره نسخه: 5592

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) ✓
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
نیمه دوم قرن 10
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 3 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
201 برگ • 19 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
19/3×26/7سم
کاغذ و جلد:
شکری • تیماج

آغاز نسخه

« الحمدلله الذى جعل فى السماء بروجاً و جعل فيها سراجاً و قمراً و منيراً »

انجام نسخه

« و شصت و هفتم و هفتاد و نهم و نود و یکم (ناقص) به مناسبت ولادت ابوالنصر سام میرزا بن شاه اسمعیل صفوی در روز سه‌شنبه 21 شعبان 923ق تألیف شده و مجهول المؤلف است. در مقدمه آمده است که «درین ایام سعادت انجام که افلاک را اوضاع محموده و کواکب را امتزاجات مسعوده حاصل بود، اتفاق افتاد ولادت با سعادت گلبن بوستان سلطنت ... ابوالمظفر شاهزاده سام لازالت رایات اقباله ... و هو سلالة سلطان جميع السلاطين ... الواصل الى جوار رحمة ربه الجليل ابوالمظفر شاه اسمعیل اسکنه الله تعالى فراديس الجنان ... داعیه آن شد که بتحقیق جزو طالع و ما يتعلق به اشتغال نماید، و چون در آن شروع برفت مناسب چنان نمود که جميع اعمال آنرا ببراهین قطعیه و دلایل هندسیه استخراج <!-- page: 28 --> نماید و بر وجهی که مستحسن افاضل جهان و اقران زمان باشد ... پس بجهت تحقیق تاریخ هجری در زمان ولادت میگویم که مترصدان زمان ولادت تقریر نمودند که وقوع این ولادت در روز سه‌شنبه بیست و یکم شعبان سنه ثلاث و عشرین و تسعمایه هجری بوده است».بنابراین کتاب مزبور پس از مرگ شاه اسمعیل و در عهد شاه طهماسب نوشته شده است، ظاهراً در زمانی که سام میرزا در هرات میزیسته و حکمران خراسان بوده »

مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه

واقف: نایینی
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
شخصی به غیر از کاتب متن
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• پشت صفحه اول کتاب نوشته: «کتاب دستور المواليد ملاعبدالعلی بیرجندی» و چنانکه گذشت نه نام کتاب معلوم است و نه نام مؤلف و از آثار بیرجندی متوفی 934ق هم نیست و قرائن نشان می‌دهد که پس از مرگ بیرجندی تألیف شده
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 22 • صفحه 27 • ردیف 3
متن فنخا:
3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5592 آغاز: الحمدلله الذى جعل فى السماء بروجاً و جعل فيها سراجاً و قمراً و منيراً؛ انجام: و شصت و هفتم و هفتاد و نهم و نود و یکم (ناقص) به مناسبت ولادت ابوالنصر سام میرزا بن شاه اسمعیل صفوی در روز سه‌شنبه 21 شعبان 923ق تألیف شده و مجهول المؤلف است. در مقدمه آمده است که «درین ایام سعادت انجام که افلاک را اوضاع محموده و کواکب را امتزاجات مسعوده حاصل بود، اتفاق افتاد ولادت با سعادت گلبن بوستان سلطنت ... ابوالمظفر شاهزاده سام لازالت رایات اقباله ... و هو سلالة سلطان جميع السلاطين ... الواصل الى جوار رحمة ربه الجليل ابوالمظفر شاه اسمعیل اسکنه الله تعالى فراديس الجنان ... داعیه آن شد که بتحقیق جزو طالع و ما يتعلق به اشتغال نماید، و چون در آن شروع برفت مناسب چنان نمود که جميع اعمال آنرا ببراهین قطعیه و دلایل هندسیه استخراج نماید و بر وجهی که مستحسن افاضل جهان و اقران زمان باشد ... پس بجهت تحقیق تاریخ هجری در زمان ولادت میگویم که مترصدان زمان ولادت تقریر نمودند که وقوع این ولادت در روز سه‌شنبه بیست و یکم شعبان سنه ثلاث و عشرین و تسعمایه هجری بوده است».بنابراین کتاب مزبور پس از مرگ شاه اسمعیل و در عهد شاه طهماسب نوشته شده است، ظاهراً در زمانی که سام میرزا در هرات میزیسته و حکمران خراسان بوده؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: نیمه دوم قرن 10؛ مجدول؛ شخصی به غیر از کاتب متن، پشت صفحه اول کتاب نوشته: «کتاب دستور المواليد ملاعبدالعلی بیرجندی» و چنانکه گذشت نه نام کتاب معلوم است و نه نام مؤلف و از آثار بیرجندی متوفی 934ق هم نیست و قرائن نشان می‌دهد که پس از مرگ بیرجندی تألیف شده؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: شکری، جلد: تیماج، 201گ، 19 سطر (10/5×17/5)، اندازه: 19/3×26/7سم [ف: 8 - 240]