شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
طالع مولود
پیوند کوتاه:
/m/207949
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
✓
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- نیمه دوم قرن 10
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 3 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 201 برگ • 19 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 19/3×26/7سم
- کاغذ و جلد:
- شکری • تیماج
آغاز نسخه
« الحمدلله الذى جعل فى السماء بروجاً و جعل فيها سراجاً و قمراً و منيراً »
انجام نسخه
« و شصت و هفتم و هفتاد و نهم و نود و یکم (ناقص)
به مناسبت ولادت ابوالنصر سام میرزا بن شاه اسمعیل صفوی در روز سهشنبه 21 شعبان 923ق تألیف شده و مجهول المؤلف است. در مقدمه آمده است که «درین ایام سعادت انجام که افلاک را اوضاع محموده و کواکب را امتزاجات مسعوده حاصل بود، اتفاق افتاد ولادت با سعادت گلبن بوستان سلطنت ... ابوالمظفر شاهزاده سام لازالت رایات اقباله ... و هو سلالة سلطان جميع السلاطين ... الواصل الى جوار رحمة ربه الجليل ابوالمظفر شاه اسمعیل اسکنه الله تعالى فراديس الجنان ... داعیه آن شد که بتحقیق جزو طالع و ما يتعلق به اشتغال نماید، و چون در آن شروع برفت مناسب چنان نمود که جميع اعمال آنرا ببراهین قطعیه و دلایل هندسیه استخراج <!-- page: 28 --> نماید و بر وجهی که مستحسن افاضل جهان و اقران زمان باشد ... پس بجهت تحقیق تاریخ هجری در زمان ولادت میگویم که مترصدان زمان ولادت تقریر نمودند که وقوع این ولادت در روز سهشنبه بیست و یکم شعبان سنه ثلاث و عشرین و تسعمایه هجری بوده است».بنابراین کتاب مزبور پس از مرگ شاه اسمعیل و در عهد شاه طهماسب نوشته شده است، ظاهراً در زمانی که سام میرزا در هرات میزیسته و حکمران خراسان بوده »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
واقف: نایینی
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
شخصی به غیر از کاتب متن
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
پشت صفحه اول کتاب نوشته: «کتاب دستور المواليد ملاعبدالعلی بیرجندی» و چنانکه گذشت نه نام کتاب معلوم است و نه نام مؤلف و از آثار بیرجندی متوفی 934ق هم نیست و قرائن نشان میدهد که پس از مرگ بیرجندی تألیف شده
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 22 • صفحه 27 • ردیف 3
متن فنخا:
3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5592
آغاز: الحمدلله الذى جعل فى السماء بروجاً و جعل فيها سراجاً و قمراً و منيراً؛ انجام: و شصت و هفتم و هفتاد و نهم و نود و یکم (ناقص)
به مناسبت ولادت ابوالنصر سام میرزا بن شاه اسمعیل صفوی در روز سهشنبه 21 شعبان 923ق تألیف شده و مجهول المؤلف است. در مقدمه آمده است که «درین ایام سعادت انجام که افلاک را اوضاع محموده و کواکب را امتزاجات مسعوده حاصل بود، اتفاق افتاد ولادت با سعادت گلبن بوستان سلطنت ... ابوالمظفر شاهزاده سام لازالت رایات اقباله ... و هو سلالة سلطان جميع السلاطين ... الواصل الى جوار رحمة ربه الجليل ابوالمظفر شاه اسمعیل اسکنه الله تعالى فراديس الجنان ... داعیه آن شد که بتحقیق جزو طالع و ما يتعلق به اشتغال نماید، و چون در آن شروع برفت مناسب چنان نمود که جميع اعمال آنرا ببراهین قطعیه و دلایل هندسیه استخراج نماید و بر وجهی که مستحسن افاضل جهان و اقران زمان باشد ... پس بجهت تحقیق تاریخ هجری در زمان ولادت میگویم که مترصدان زمان ولادت تقریر نمودند که وقوع این ولادت در روز سهشنبه بیست و یکم شعبان سنه ثلاث و عشرین و تسعمایه هجری بوده است».بنابراین کتاب مزبور پس از مرگ شاه اسمعیل و در عهد شاه طهماسب نوشته شده است، ظاهراً در زمانی که سام میرزا در هرات میزیسته و حکمران خراسان بوده؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: نیمه دوم قرن 10؛ مجدول؛ شخصی به غیر از کاتب متن، پشت صفحه اول کتاب نوشته: «کتاب دستور المواليد ملاعبدالعلی بیرجندی» و چنانکه گذشت نه نام کتاب معلوم است و نه نام مؤلف و از آثار بیرجندی متوفی 934ق هم نیست و قرائن نشان میدهد که پس از مرگ بیرجندی تألیف شده؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: شکری، جلد: تیماج، 201گ، 19 سطر (10/5×17/5)، اندازه: 19/3×26/7سم [ف: 8 - 240]