ضیاء الحلوم فی مختصر شمس العلوم

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 226 آغاز: آغاز بخش یکم: الحمدلله الواحد القدیر القادر العظیم العزيز العليم ... و سميته كتاب شمس العلوم و دواء ... و قلت في ذلك: كتاب يمان يجمع العلم كله ×× و يعجز عن مثل له الثقلان / و في سنة السبعين و الخمس تم ما ×× جمعت من التصنيف في رمضان ... و پس از سرودن هفت بیت نونی و چهار فائی و دو بائی و چند سطر نثر در ستایش کتاب خویش، گوید: «مقدمة الكتاب في التصريف ... » چنانکه دیده میشود دیباچه ضياء الحلوم همان دیباچه اصل شمس العلوم است و فقط پیش گفتار صرف اندکی کوتاه شده است؛ انجام: آغاز آخرین باب آن چنین است: باب الدال و الراء و ما بعدهما. الاسماء ... بخش یکم از سه بخش؛ بی‌کا، تا: قرن 6؛ افتادگی: انجام (یک برگ)؛ تاریخ ندارد ولی نگارنده کتاب را با جمله «وفقه الله للخير» یاد کرده و بنابراین در روزگار وی در قرن ششم نوشته شده، در پایان این جلد یک سطر از باب الدال و الهاء به جا مانده و باقی آن افتاده و در جلد پسین به «باب الدال و الواو» آغاز می‌شود؛ مصحح، محشی به امضاهای «نهایه ابن اثیر» و «صحاح جوهری» و جز آن دارد، از برگ 1 تا 14 دیباچه کتاب است و از برگ 15 باب همزه آغاز شده؛ این سه جلد مدتی در کتابخانه شاهرخ پسر امیر تیمور گورکان بوده و مهر وی «من کتاب خزانة السلطان الاعظم شاهرخ بهادر» دیده می‌شود و سپس به حجاز رفته، و کسی آن را در سال 911 ق در مکه به بهای شش اشرفی عثمانی خریداری کرده و به ایران باز گردانیده؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی، 195گ، 28 سطر (12×19)، اندازه: 17/5×25/5سم [ف: 2 - 425]