صنایع شعری

1. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1847/7 آغاز: بسمله. بدانکه قافیه نزد ارباب صنایع عبارت است از تمام آنچه تکرارش در آخر ابیات باشد، پاسخی باشد، به شرحی اینکه مستقل باشد از تلفظ ... (3 سطر بعد) ترصیع - هم کاکل مشکین، کرا خیزد از این خوشتر شمیم سنبل پرچین کجا ریزد چنین عنبر و مثل این قافیه را مقید مجرد گویند (نک: قافیه، جامی، هف، با این سرآغاز که جز این است)؛ انجام: قطعه [7 بیت] عمر او را عدد سال دو صد ×× سال او صد نه و هر مه صد سال. تم، تم، تم، تم از ناشناسی پیش از 971ق که تاریخ نسخه است، و پس از میر علیشیر نوایی (- 906ق) که در آن از وی نام برده شده است. سربندها نانویس مانده، برای نشانی: «[سفیدی] در تعریف صنایع شعر، و آن بسیار است. لیکن بعضی که کثیرالاستعمال است و متقدمین در کتب یاد کرده‌اند و بعضی که متأخرین باز نموده‌اند و برخی از آنچه زاده طبع این حقیر است شرح کنیم. اول ترصیع [سفیدی]، به فارسی جوهر، در غیر جوهر، نشاندن است. و در اصطلاح اهل بلاغت آن است که، شعر را خرد، خرد کنند. تا هر خردی به وزن و روی متفق باشد. چنانکه در این بیت: نسیم کاکل مشکین کراخیزد از این خوشتر / شمیم سنبل پرچین کجا ریزد چنین عنبر» (گ 43پ)؛ خط: نستعلیق خوش، بی‌کا، تا: 971ق؛ اهدایی: دکتر صادق کیا؛ 10گ (40پ-49پ) [ف: 3 - 214]