نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

صحاح اللغة

/m/201277
کتابخانه و مخزن نگهداری: رضوی
شهر و کشور: مشهد
شماره نسخه: 15533

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) ✓
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ ✓
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
اوایل قرن 6
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 15 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نسخ (پخته، جلی)
تعداد برگ و سطر:
117 برگ • 15 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
25/5×33/3سم
کاغذ و جلد:
حنایی پنبه‌ای • جلد نامشخص

آغاز نسخه

« عن الماء تخلئة و تحلیّاً اذا طردتها عنه و منعتها ان ترده قال الشاعر: محلاء عن سبیل الماء مطرود »

انجام نسخه

« ابوزید لقیته بوحش اصمت ولقيته ببلدة اصمت اذا لقیته ... لاانیس به و هو غیر مجری. الصوت معروف و اما صوت رویشدبن کثیر (ن.ل.كُثَير) الطاءی. از اواخر فصل حاء از باب همزه و ختم می‌کند به یک صفحه بعد از فصل فاء از باب جیم »
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• از اواخر فصل حاء از باب همزه و ختم می‌کند به یک صفحه بعد از فصل فاء از باب جیم
• این نسخه در غایت نفاست و امتیاز و اعتبار و اهمیت است و به موجب قرائن قطعاً متعلق به اوایل قرن ششم می‌باشد، ولی بدبختانه ناقص و در مواضع مختلف نیز دارای سقطات است و مشتمل است بر فقط 117 ورق از اصل نسخه (17 ورق مربوط به باب همزه، 70 ورق متعلق به باب باء، 20 ورق مربوط به باب تاء، 2 ورق متعلق به باب ثاء و 8 ورق متعلق به باب جیم) و مابقی آن که فعلاً باید کان لم یکن تلقی بشود با همه جهد و فحص بلیغی که چندین روز متوالی به عمل آمد مع الاسف به دست نیامد که نیامد. مع ذلک کله به جهت داشتن حواشی ذیقیمت و مفید و بسیار مهمی که درهمان قرن ششم کتابت شده و به خصوص بجهت آن که به دست یکی از مبرزین ائمه لغت و ادب یعنی موهوب مقابله و تصحیح شده فی الحقیقه غنیمتی بزرگ است، محشی برمز «ق» و «ط» و «ع» و «هر» و «صغ» منقول از نسخه اصل به خط مؤلف و نسخه ابن القطاع و کتاب النسب تألیف زبیر بن بکار و کتاب المثالب لابی عبیده معمر بن المثنی و کتاب اخبار مکه تألیف ازرقی و نوادر ابن الاعرابی و اصلاح المنطق ابن سکیت و عتبی و ابن ایوب اللغوی و ابن القطاع و ابوعواس و اسماعیل بن موهوب جوالیقی و ابومنصور جوالیقی و غیره و غیره، به تصحیح و مقابله جوالیقی
• از اواخر فصل حاء از باب همزه و ختم می‌کند به یک صفحه بعد از فصل فاء از باب جیم
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 21 • صفحه 417 • ردیف 15
متن فنخا:
15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15533 آغاز: عن الماء تخلئة و تحلیّاً اذا طردتها عنه و منعتها ان ترده قال الشاعر: محلاء عن سبیل الماء مطرود؛ انجام: ابوزید لقیته بوحش اصمت ولقيته ببلدة اصمت اذا لقیته ... لاانیس به و هو غیر مجری. الصوت معروف و اما صوت رویشدبن کثیر (ن.ل.كُثَير) الطاءی. از اواخر فصل حاء از باب همزه و ختم می‌کند به یک صفحه بعد از فصل فاء از باب جیم؛ خط: نسخ جلی بسیار پخته و مشکول، بی‌کا، تا: اوایل قرن 6؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ این نسخه در غایت نفاست و امتیاز و اعتبار و اهمیت است و به موجب قرائن قطعاً متعلق به اوایل قرن ششم می‌باشد، ولی بدبختانه ناقص و در مواضع مختلف نیز دارای سقطات است و مشتمل است بر فقط 117 ورق از اصل نسخه (17 ورق مربوط به باب همزه، 70 ورق متعلق به باب باء، 20 ورق مربوط به باب تاء، 2 ورق متعلق به باب ثاء و 8 ورق متعلق به باب جیم) و مابقی آن که فعلاً باید کان لم یکن تلقی بشود با همه جهد و فحص بلیغی که چندین روز متوالی به عمل آمد مع الاسف به دست نیامد که نیامد. مع ذلک کله به جهت داشتن حواشی ذیقیمت و مفید و بسیار مهمی که درهمان قرن ششم کتابت شده و به خصوص بجهت آن که به دست یکی از مبرزین ائمه لغت و ادب یعنی موهوب مقابله و تصحیح شده فی الحقیقه غنیمتی بزرگ است، محشی برمز «ق» و «ط» و «ع» و «هر» و «صغ» منقول از نسخه اصل به خط مؤلف و نسخه ابن القطاع و کتاب النسب تألیف زبیر بن بکار و کتاب المثالب لابی عبیده معمر بن المثنی و کتاب اخبار مکه تألیف ازرقی و نوادر ابن الاعرابی و اصلاح المنطق ابن سکیت و عتبی و ابن ایوب اللغوی و ابن القطاع و ابوعواس و اسماعیل بن موهوب جوالیقی و ابومنصور جوالیقی و غیره و غیره، به تصحیح و مقابله جوالیقی؛ کاغذ: حنایی پنبه‌ای، 117گ، 15 سطر (16×23/5)، اندازه: 25/5×33/3سم [ف: 13 - 163]