شرح الصحيفة السجادية

10. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11720 آغاز: و كان من دعائه عليه السلام بعد الفراغ من صلوة الليل لنفسه فى الاعتراف بالذنب تعلق صلوة الليل على الركعات [الثمان] و اخرى على الاحدى عشرة اضافة ركعتى الشفع و مفردة الوتر؛ انجام: الذى ختم بشريعته الشرايع و نسخ بدينه الاديان و على اهل بيته الذين ختم طاعتهم على الانس و الجان و اقام بها اساس الدين و عماد اليقين و كهف الايمان. واقف در عطف نسخه در زمینه کاغذ ترنجی شکل نوشته است: «شرح صحیفه میرزا حسن لاهیجی» [میرزا حسن لاهیجی صاحب جمال الصالحین و غیره متوفای 1121ق به ضبط الذریعه وی همچنین شرحی سه جلدی بر صحیفه سجادیه دارد که متأسفانه توضیح راهگشایی به دست نیامد]. قدر مسلم آنکه شرح بعد از سال 1042ق نگاشته شده و شارح بسیار از شیخ بهائی نقل مطلب نموده است. مستنبط مندرجات برگ دهم نسخه آن‌که شرح دارای چهار جلد می‌باشد به این تفصیل: جلد اول ظاهراً تا دعای سیم، جلد دوم از دعای 29 (؟) الی 31، جلد سوم که نسخه مذکور باشد از دعای 32 لغایت 42 و چهارم از دعای 48 تا پایان صحیفه را داراست، بنابراین موجودی این نسخه: از «دعاء فى الاعتراف بالذنب» تا «دعاء ختم قرآن»، جهت معرفی نسبی شرح عباراتی به عینه نقل می‌گردد: «و كان من دعائه عليه السلم اذا اعترف بالتقصير عن تاديه الشكر اعترف بالشى اعترافا اقربه على نفسه و التقصير يقال على وجهين احدهما بمعنى العجز عن الشى يقال فيه قصر عنه قصورا من باب قعد و قصر عنه تقصيرا ای عجز عنه و لم يبلغه و الثانى التوانى فى الامر يقال قصر فلان فى حاجتی تقصيرا اذا توانى فيها و هو بالمعنى الاول يتعدى بعن و بالمعنى الثانى يتعدى بفی و المراد هنا المعنى الاول»، روش شرح: ادبی، توضیحی، عرفانی و کلامی است و شارح هر دعاء را به عبارات ختامیه مذیل نموده است؛ خط: نستعلیق و شکسته، بی‌کا، تا: اوایل قرن 12؛ مصحح؛ ضمیمه: صدر نسخه ضمن 9 برگ حواشی بر بعضی مواضع صحیفه، آغاز موجود: «اما بفتح اللام على النصب ... افعل التفضيل»، انجام موجود: «و قال بعضهم فوعل من تركيب و ول فقلبت الواو الاولى همزه و تصريفه كتصريف»؛ واقف: سید کاظم عصار، دی 1354؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج مشکی، 177گ، 20 و 21 سطر، اندازه: 12×18/5سم [ف: 15 - 324]