شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
شرح شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام
پیوند کوتاه:
/m/187292
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
✓
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
✓
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- 20 ذیقعده 1278ق، به دستور مؤلف (1278 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 63 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ (خوش)
- تعداد برگ و سطر:
- 214 برگ • 20 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 15/5×21/5سم
- کاغذ و جلد:
- فرنگی • تیماج عنابی
آغاز نسخه
« بسمله الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام على خير خلقه محمد و آله الطاهرين قال رحمه الله القول في احکام النجاسات تجب ازالة النجاسات من الثياب و البدن ... لايخفى علیک ان المراد بالوجوب الوجوب الشرطی »
انجام نسخه
« ثم قال و لو تاب حيث تقبل توبته اجزء ذلک التطهير على اشکال اقول و الاشکال فی محله.
تألیف 1277ق، شرحی است مزجی و استدلالی تحت عنوان «اقول» بر کتاب شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام تألیف محقق حلی که شارح در آن بیان آراء فقها متقدم و متأخر و رد و ایراد آنها و منابع فقهی بسیاری از قدما و معاصرین پرداخته و از این حیث نسخه قابل اعتنا و اعتمادی میباشد، فرصتی نبود تا شارح آن به دست آید چون در هیچ جای کتاب، نام آن و نام مؤلف را نجستم و چون در مواضع متعددی جمله «... المصنف فی المعتبر» را دارد پیداست که متن شرایع است و در چند مورد گوید: «شیخنا الاستاذ فی جواهر الکلام»، و پیداست که شارح از شاگردان صاحب جواهر، شیخ محمد حسن بن شیخ باقر اصفهانی نجفی بوده است و در بحث لباس مصلی گوید «... و شیخنا رحمه الله صاحب جواهر الکلام ...» معلوم میشود که این کتاب را پس از سال 1266ق ساخته است و در آخر این بحث تصریح به این تاریخ میکند «جف القلم فى المقام عصر يوم الثلثا الخامس عشر من شهر شعبان سنة 1277». شارح از شیخنا البهائی، شیخنا المقدس المدقق اردبیلی فی مجمع الفائده، شيخ المتأخر، في كشف الغطاء سيد المتأخر في الرياض، مولی بهبهانی، مولی امین استرآبادی، مولى الخراساني في المنهاج، سید نعمت الله جزائری، محقق ثانی در جامع المقاصد، صاحب معالم، صاحب حدائق، صاحب مناهج، فاضل هندی، کشف اللثام، ذکری، سبزواری در ذخیره و کفایه، شهید ثانی در روضتین و بیان، شیخ علی در حاشیه ارشاد، سید بحرالعلوم، صیمری در کشف الالتباس، مفاتیح و شرح مفاتیح و ... یاد میکند و نیز به فتوای پدرش اشاره مینماید »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
مهر: کتابخانه مجد الدین
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 19 • صفحه 961 • ردیف 63
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
63. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 472
آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام على خير خلقه محمد و آله الطاهرين قال رحمه الله القول في احکام النجاسات تجب ازالة النجاسات من الثياب و البدن ... لايخفى علیک ان المراد بالوجوب الوجوب الشرطی؛ انجام: ثم قال و لو تاب حيث تقبل توبته اجزء ذلک التطهير على اشکال اقول و الاشکال فی محله.
تألیف 1277ق، شرحی است مزجی و استدلالی تحت عنوان «اقول» بر کتاب شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام تألیف محقق حلی که شارح در آن بیان آراء فقها متقدم و متأخر و رد و ایراد آنها و منابع فقهی بسیاری از قدما و معاصرین پرداخته و از این حیث نسخه قابل اعتنا و اعتمادی میباشد، فرصتی نبود تا شارح آن به دست آید چون در هیچ جای کتاب، نام آن و نام مؤلف را نجستم و چون در مواضع متعددی جمله «... المصنف فی المعتبر» را دارد پیداست که متن شرایع است و در چند مورد گوید: «شیخنا الاستاذ فی جواهر الکلام»، و پیداست که شارح از شاگردان صاحب جواهر، شیخ محمد حسن بن شیخ باقر اصفهانی نجفی بوده است و در بحث لباس مصلی گوید «... و شیخنا رحمه الله صاحب جواهر الکلام ...» معلوم میشود که این کتاب را پس از سال 1266ق ساخته است و در آخر این بحث تصریح به این تاریخ میکند «جف القلم فى المقام عصر يوم الثلثا الخامس عشر من شهر شعبان سنة 1277». شارح از شیخنا البهائی، شیخنا المقدس المدقق اردبیلی فی مجمع الفائده، شيخ المتأخر، في كشف الغطاء سيد المتأخر في الرياض، مولی بهبهانی، مولی امین استرآبادی، مولى الخراساني في المنهاج، سید نعمت الله جزائری، محقق ثانی در جامع المقاصد، صاحب معالم، صاحب حدائق، صاحب مناهج، فاضل هندی، کشف اللثام، ذکری، سبزواری در ذخیره و کفایه، شهید ثانی در روضتین و بیان، شیخ علی در حاشیه ارشاد، سید بحرالعلوم، صیمری در کشف الالتباس، مفاتیح و شرح مفاتیح و ... یاد میکند و نیز به فتوای پدرش اشاره مینماید؛ خط: نسخ خوش، بیکا، تا: 20 ذیقعده 1278ق، به دستور مؤلف؛ دارای بلاغ، محشی با امضاء «منه دام ظله»، یادداشتی به خط سید محمد باقر موسوی اصفهانی، مهر: کتابخانه مجد الدین؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 214گ، 20 سطر (9×14/5)، اندازه: 15/5×21/5سم [ف: 2 - 577]