شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/180101
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
✓
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- بیتاریخ
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 120 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق (متوسط)
- تعداد برگ و سطر:
- 67 برگ • -
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- -
- کاغذ و جلد:
- نخودی، هندی • مقوایی
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله، فاتحه خطاب در هر باب و خاتمه مقال در همه حال سپاس و ستایش حکیمی را سزد، که درجات ارتفاع آفتاب عزت و کبریایش ... اما بعد، فیقول الفقیر ... عبدالعالی بن محمد البیرجندی ... »
انجام نسخه
منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« در آن اسطرلاب دیگر نقش توان کرد. چنانچه مخفی نماند. اینست تمامی سخن در معرفت اسطرلاب و الله اعلم بالصواب. بغایت رسید و بنهایت انجامید روش قلم تیزکام و جنبش خامه بی ارام در قطع منازل و طی مراحل جمع و ترتیب اجزاء کتاب شرح بیست باب در معرفت قواعد فن اسطرلاب. در جمیدالآخر که بزبان تاریخ سال نیز باز میگوید. والحمدلله اولا و اخرا و الصلواة و السلام علی خاتم الانبیاء محمد المصطفی ص و آله الطاهرین. »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
پس از سطرهای پایانین کتاب با خامهای همانند خامه متن چنین دارد: «اللهم ارحم مؤلفه کاتبه قاریه. بتاریخ اول خمسه جلالی سند 1126 در خدمت حضرات مجان حاجی بهاء الدین محمد حاجی محمد ابراهیم در دولتخانه ها عالی حضرت ... میرزا شیخ عبدالعالی سلمه الله حالتی روی دارد» (گ73پ)، در کرانه صفحههای پایانی نشان مقابلت تصحیح نسخه دارد، در برخی صفحهها جدولهای ریاضی دائرههای نجومی است که بیشتر نادرست کج بد خط است
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
سپس شعری از املح الشعرا حکیم رکنا میآورد
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 19 • صفحه 208 • ردیف 120
متن فنخا:
120. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2166/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق متوسط، بیکا، بیتا؛ پس از سطرهای پایانین کتاب با خامهای همانند خامه متن چنین دارد: «اللهم ارحم مؤلفه و کاتبه و قاریه. بتاریخ اول خمسه جلالی سند 1126 در خدمت حضرات مجان حاجی بهاء الدین محمد و حاجی محمد ابراهیم در دولتخانه ها عالی حضرت ... میرزا شیخ عبدالعالی سلمه الله حالتی روی دارد» [سپس شعری از املح الشعرا حکیم رکنا میآورد] (گ73پ)، در کرانه صفحههای پایانی نشان مقابلت و تصحیح نسخه دارد، در برخی صفحهها جدولهای ریاضی و دائرههای نجومی است که بیشتر نادرست و کج و بد خط است، محشی با نشان «منه»، «12»، «جلال» و (شاید جلال منجم) قرن یازدهم مؤلف تاریخ جلال منجم یا روزنامه ... باشد که در الذریعه (ج26 ش709 و ج11 ش1651) دیده میشود که شعری با تاریخ 1011 (=خانه دلگشا) برای شاه عباس سروده است؛ کاغذ: نخودی، هندی، جلد: مقوایی، 67ص (7-73) [ف: 11 - 429]