شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
شرح اصطلاحات دیوان حافظ
پیوند کوتاه:
/m/178385
نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
—
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- مجرم نائینی
- تاریخ کتابت:
- قرن 13
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 3 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 10 برگ • 11 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 11×17سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • جلد نامشخص
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله الحمدلله اولا و آخرا ... اما بعد بدانکه اهل تحقیق الفاظ خط و خال در سلک نظم کشیده اند و هر یک مظهر معنی عظیم گردانیده و حقایق و دقائق را در این خط نموده اند علی الخصوص اشاراتی و نکاتی که حضرت خواجه شمس الدین محمد در دیوان شریف الفاظ غریبه بسیار آورده در سلک بیان کشیده از عوام که معتقد اشعار لطیف ایشانند پی به معانی آن نبرده‌اند و اسرار لسان الغیب ندانسته اند پس واجب بود آن الفاظ و لغات مشکله را در رشته شرح کشیدن تا بدانند که چرا فرموده‌اند بدین اسماء اشارات چه معنی حقایق خواسته‌اند خواص را از این تکرار و عوام را از این اظهار نفع کلی رسد »
انجام نسخه
« تجلی جمال مهر و محبت را گویند وجود صفای عاشق و معشوق را گویند وصال دریافتن اسرار و مراقبت را گویند هجر بند اهتمام طلعت معشوق را گویند تمت الاستعارات
مؤلف در حل و توضیح کلمات و اصطلاحات دیوان حافظ که باعث اشتباه در نزد عوام شده بود این رساله را تألیف نموده و کلمات عرفانی را از دیدگاه آنان معنی کرده است »
مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه
مهر و محبت را گویند وجود صفای عاشق و معشوق را گویند وصال دریافتن اسرار و مراقبت را گویند هجر بند اهتمام طلعت معشوق را گویند تمت الاستعارات
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 19 • صفحه 56 • ردیف 3
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
3. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2911/2
آغاز: برابر؛ انجام: تجلی جمال مهر و محبت را گویند وجود صفای عاشق و معشوق را گویند وصال دریافتن اسرار و مراقبت را گویند هجر بند اهتمام طلعت معشوق را گویند تمت الاستعارات
مؤلف در حل و توضیح کلمات و اصطلاحات دیوان حافظ که باعث اشتباه در نزد عوام شده بود این رساله را تألیف نموده و کلمات عرفانی را از دیدگاه آنان معنی کرده است؛ خط: نستعلیق، کا: مجرم نائینی، تا: قرن 13؛ 10گ، 10 و 11 سطر، اندازه: 11×17سم [ف مخ - 1 - 141]