شبستان اندرز

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8040 آغاز: بنام خداوند پاینده مهربان. ایزد دانا را ستایش و یزدان توانا را نیایش که هر آغازی از او انجام گیرد و هر انجامی بدو آغاز پذیرد ... [پس از یک صفحه و نیم] پس از ستایش خداوند بی انباز و نیایش پیغمبر سرافراز چنین گوید کمتر بنده آفریدگار و کمینه چاکر آستان شهریار، عباسقلی فرزند لسان الملک میرزا محمد تقی سپهر، دبیر نخست دربار جهاندار، که از آن گاه که خداوند جهان و روزی دهنده روزی بران سنگان [؟] ستایش نشان را در سایه پرورش و پهنه داد و دهش بهین شهریار کامکار، مهین یادگار خدیوان نامدار ... جهان جوی شه ناصرالدین گرد / که چرخ از نهیبش فتاده است خورد [کذا. درست: خرد]؛ انجام: و هم بدانند که این نامه گرامی گزارش گر گزار نامه بینایان باستان و گزاره گزارش نامه دانایان راستان است و ازین گزارش و گزاریدن بر این گوناگون گردیدنهای چرخ باژگون شگفتی ها و اندیدنها گیرند و این پارها در نگارش رفت. ارمغان آستان دانایان خردمند است که از سخن رنج و گزند نگیرند وگرنه یاوگان بیابانهای کژی و نادانی هزاران رشته گوهر اندرز و بسته زرینه را بهای انگشت و گزنندی [کذا] نگیرند. [رقم:] شهر ربیع الثانی نگارش یافت 1296 جلد دوم؛ خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: ربیع الثانی 1296ق؛ گویا فرزند مؤلف از روی این دستنویس، نسخه برداری کرده و روی برگ عنوان نوشته است: «در هشتم ماه شعبان المعظم سنه 1312 کتاب شبستان اندرز را شروع کردم و اینجا بجهت یادگار و بجهت معلوم شدن ذکر شد. محمد تقی است»، سپس خود عباسقلی سپهر در بالای آن نوشته: «این دو سطر خط فرزند دلبندم میرزا محمد تقی خان کمال السلطنه است. حررها الراجی عباسقلی سپهر وزیر تألیفات»، اگر چه در معرفی‌نامه نسخه 7731 مجلس آمده که مجلد اول در 1291 پایان یافته ولی کاتب که همان مؤلف (عباسقلی سپهر ثانی) است در رقم این نسخه «ربیع الثانی 1296» را زمان اتمام نگارش آن ثبت کرده؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج یشمی، 394گ، اندازه: 17/2×25/8سم [ف: 27/1 - 74]