نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

شاهنامه

پدیدآور اثر: فردوسی، ابوالقاسم
/m/175473
کتابخانه و مخزن نگهداری: سلطنتی
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 2255

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح ✓
نگاره و نقاشی ✓
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) ✓
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
محمد رضا
تاریخ کتابت:
رجب 1189ق (1189 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 81 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
شکسته نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
910 برگ • 30 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
20×32/5سم
کاغذ و جلد:
ترمه • مقوای روغنی بوم گل ماشی مصور مذهب

آغاز نسخه

« سپاس وافر خداوند تبارک و تعالی را که این جهان و آن جهان آفرید و ما بندگان را اندر جهان پیدا کرد و نیک اندیشگان و برکرداران را پاداش و بادا فره برابر داشت و درود بر بندگان و نیکان و دینداران او باد ... .تا آغاز کارنامه شاهان از گردآورنده ابو المنصور المعمری دستور منصور عبدالرزاق عبدالله فرخ اول و نیکوترین یادگاری سخن دانش دانسته اند ... آغاز متن شاهنامه: <!-- page: 744 --> <!-- page: 745 --> گردآورنده ابوالمنصور المعمری دستور ابومنصور عبدالرزاق فرخ اول ایدون گوید ... از دستور خویش ابوالمنصور المعمری بفرماید تا خداوندان کتب از دهقان و فرزانگان و جهان دیدگان از شهرها بیاورد ابوالمنصور المعمری بفرمان او نامه کرد و کس فرستاد بشهر خراسان و هشیاران آنجا بیاورد. شاهنامه: بنام خداوند جان و خرد ×× کزین برتر اندیشه بر نگذرد »

انجام نسخه

« مقدمه: و مقصود از این اسامی پاشاهان آن بود تا هر کس که مطالعه نماید بر حال و مال پادشاهان تخت ایران واقف و باخبر باشد و سلم تسلیما ابدا کثیرا تم الدیباجه الکتاب و الحمد الله رب العالمین. نسخه: ندانم از این به به گیتی دعا ×× الهی ببخشای بر مصطفی / هزاران درود و هزاران سلام ×× زما بر محمد علیه السلام این نسخه دارای مقدمه منثوری است درباره چگونگی جمع آوری روایات شاهنامه به دستور ابومنصور عبدالرزاق و به توسط ابوالمنصور المعمری و همچنین شرح حال مختصری از حکیم ابوالقاسم فردوسی و فهرستی از اسامی پادشاهان ایران که در شاهنامه از آنها بحث شده و مدت سلطنت هر یک از سلاطین نامبرده. این نسخه به دستور اسماعیل سلطان خبوشانی به رشته تحریر در آمده »

مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه

مهر «عبده عبدالوهاب الموسوی»
مهر: حسین بن هدایت الله، محمد رضا حسینی، مشیر السلطنه به تاریخ 1322
واقف و باخبر باشد و سلم تسلیما ابدا کثیرا تم الدیباجه الکتاب و الحمد الله رب العالمین. نسخه: ندانم از این به به گیتی دعا ×× الهی ببخشای بر مصطفی / هزاران درود و هزاران سلام ×× زما بر محمد علیه السلام
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
پشت صفحه اول: چنین رقم رفته است «شاهنامه فردوسی خط میرزا رضای اصفهانی بتاریخ شهر ربیع الاول سنه 1232 از عرض کتابخانه مبارکه شاهنشاهی روحی روح العالمین فداه گذشت» با
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• این نسخه دارای مقدمه منثوری است درباره چگونگی جمع آوری روایات شاهنامه به دستور ابومنصور عبدالرزاق و به توسط ابوالمنصور المعمری و همچنین شرح حال مختصری از حکیم ابوالقاسم فردوسی و فهرستی از اسامی پادشاهان ایران که در شاهنامه از آنها بحث شده و مدت سلطنت هر یک از سلاطین نامبرده. این نسخه به دستور اسماعیل سلطان خبوشانی به رشته تحریر در آمده
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 18 • صفحه 743 • ردیف 81
متن فنخا:
81. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2255 آغاز: سپاس وافر خداوند تبارک و تعالی را که این جهان و آن جهان آفرید و ما بندگان را اندر جهان پیدا کرد و نیک اندیشگان و برکرداران را پاداش و بادا فره برابر داشت و درود بر بندگان و نیکان و دینداران او باد ... .تا آغاز کارنامه شاهان از گردآورنده ابو المنصور المعمری دستور منصور عبدالرزاق عبدالله فرخ اول و نیکوترین یادگاری سخن دانش دانسته اند ... آغاز متن شاهنامه: گردآورنده ابوالمنصور المعمری دستور ابومنصور عبدالرزاق فرخ اول ایدون گوید ... از دستور خویش ابوالمنصور المعمری بفرماید تا خداوندان کتب از دهقان و فرزانگان و جهان دیدگان از شهرها بیاورد ابوالمنصور المعمری بفرمان او نامه کرد و کس فرستاد بشهر خراسان و هشیاران آنجا بیاورد. شاهنامه: بنام خداوند جان و خرد ×× کزین برتر اندیشه بر نگذرد؛ انجام: مقدمه: و مقصود از این اسامی پاشاهان آن بود تا هر کس که مطالعه نماید بر حال و مال پادشاهان تخت ایران واقف و باخبر باشد و سلم تسلیما ابدا کثیرا تم الدیباجه الکتاب و الحمد الله رب العالمین. نسخه: ندانم از این به به گیتی دعا ×× الهی ببخشای بر مصطفی / هزاران درود و هزاران سلام ×× زما بر محمد علیه السلام این نسخه دارای مقدمه منثوری است درباره چگونگی جمع آوری روایات شاهنامه به دستور ابومنصور عبدالرزاق و به توسط ابوالمنصور المعمری و همچنین شرح حال مختصری از حکیم ابوالقاسم فردوسی و فهرستی از اسامی پادشاهان ایران که در شاهنامه از آنها بحث شده و مدت سلطنت هر یک از سلاطین نامبرده. این نسخه به دستور اسماعیل سلطان خبوشانی به رشته تحریر در آمده؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد رضا، تا: رجب 1189ق؛ مجدول، مذهب، با سرلوح و کتیبه مذهب مرصع، پشت صفحه اول: چنین رقم رفته است «شاهنامه فردوسی خط میرزا رضای اصفهانی بتاریخ شهر ربیع الاول سنه 1232 از عرض کتابخانه مبارکه شاهنشاهی روحی و روح العالمین فداه گذشت» با مهر «عبده عبدالوهاب الموسوی»؛ مهر: حسین بن هدایت الله، محمد رضا حسینی، مشیر السلطنه به تاریخ 1322؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوای روغنی بوم گل ماشی مصور مذهب، 910ص، 30 سطر، اندازه: 20×32/5سم [ف: 4 - 852]