شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
سیر و سلوک
پیوند کوتاه:
/m/174523
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
✓
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
✓
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 8
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 2 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ (معرب)
- تعداد برگ و سطر:
- 146 برگ • 19 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 8/5×21/5سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • تیماج قهوهای
آغاز نسخه
« النعمة و تنسى المصيبة كقول يوسف عليه السلام و قد احسن بی اذ أخرجني من السجن و قيل الفتوة أن تأتيما و لاترى »
انجام نسخه
« ... قال الانطاكي يشتاق الغائب و ما غبت عنه مذ و جدته قال النصرآبادی رحمه الله للخلق.
رسالهای است در تصوف و سیر و سلوک مشتمل بر چندین باب که از بزرگان صوفیه در آن بسیار نقل کرده است که نام این افراد در آن دیده میشود: ابوعلی رودباری، امام صادق (ع)، امام حسن بن علی (ع)، جعفر مغازلی، محمد بن منصور طوسی، ابویعقوب <!-- page: 643 --> خیاط، ابن عطاء، رویم، ابن ابی الجواری، ابوسلیمان، دارانی، ابوعبدالله صوالی، یوسف بن الحسین، ابوعبدالله انطاکی، محمد بن واسع، سهل بن عبدالله متقی، ابوعبدالله رملی، ابویعقوب نهرجوری، محمد مقدسی، علی بن عبدالرحمن، محمد بن علی حسنی موصلی، ابوبکر وراق، ابویعقوب مکفوف، محمد بن علی کتانی، شمیط بن عجلان، سلیمان راسبی، سهل بن عبدالله تستری، بکر بن عبدالله مزنی، ثابت بنانی، محمد بن سعید مروزی، ابوعثمان جریری، ابوجعفر نیسابوری، حسن بن هانی، ابوسعید قرشی، خلیل بن احمد، یوسف بن الحسین، فتح بن شخرف، عبدالله بن محمد رازی، شاه کرمانی، ابوالقاسم الحکیم، ابوعلی جوزجانی، انکاکی، مطرف بن عبدالله، علی بن سعید قطان، سمنون بن الحسین، بندار بن الحسین، ابوعبیدبناجی، شاه بن شجاع، حارث محاسبی، عمرو بن عثمان مکی و ... مؤلف اشعاری به نقل از حسن بن علی الفقیه با عنوان أنشدنی و سعید بن عبدالعزیز با عنوان أنشدنا آورده و در دو مورد چند بیت شعر از خود با عنوان «أنشدت» آورده است که عبارتند از: فقلت لاصحابی هی الشمس ضوءها ×× قريب و لكن في تناولها بعد / دخلنا كارهين لها فلما ×× الفناها خرجناها كارهينا / و ما حب البلاد بنا و لكن ×× امر العيش فرقة من هوينا / ما للفراق رماه اليه منه به ×× لا فرق الله ما بين المحبين / ان يوم الفراق قطع قلبی ×× قطع الله قلب يوم الفراق. در بحث فتوت که گویا باب نخست کتاب بوده و از آغاز افتاده، جملهای فارسی به نقل از نوح مدینی آمده است بدین عبارت: «جوانمردی شش جیز است: جیم از جود است، و واو از وفاست، و الف از امانت است و میم از مروت است، و ر از رحمت است و دال از دیانت است، هر کس که این چیزها در صحبت ندارد او را از جوانمردی نصیب نیست»، نویسنده از اهل تسنن است و آغاز بیشتر ابواب با عبارت «قال اصحاب اللسان» شروع میشود. برگهایی از رساله تحفة السفرة الى حضرة البررة جلال الدین احمد نیز در برگهای پایانی کتاب با رساله ما مخلوط شده است که هر دو رساله به یک خط است و در نسخه حاضر فقط مقداری از باب پنجم و هفتم و نهم به صورت پراکنده آمده است. این عناوین در کتاب آمده: باب فی لبس الصوف و المرقعات، الفراق، الانس، النية، الاخلاص، صفة الاولياء، المشاهدة الاشارات، الانابة، الصدق، الحکمة، الاعتصام، اليقين، التقوى، معرفة النفس و مخالفتها، ذکر القلوب، التوبة، الخوف، الرجاء، الوفاء، الرضا، الزهد، المراقبة الحياء، التوكل، التفكر، التواضع، الورع، المروة، ادب النفس، حسن الخلق، الحلم، المداراة، القناعة، ذکر الجوع »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
مهر «زینل» (بیضی) و در چهار برگ پایانی نیز اشعار متفرقهای به خط همو و سه انشای پراکنده
مهر «عبده محمد بن محمد سعيد الرضوی» (بیضی)
تملک: محمد بن محمد سعید رضوی به سال 1306ق و مهر «عبده محمد بن محمد سعيد الرضوی» (بیضی)
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
در هشت برگ آغازین اشعاری فارسی به خط حسین رضوی
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 18 • صفحه 642 • ردیف 2
متن فنخا:
2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8597
آغاز: النعمة و تنسى المصيبة كقول يوسف عليه السلام و قد احسن بی اذ أخرجني من السجن و قيل الفتوة أن تأتيما و لاترى؛
انجام: ... قال الانطاكي يشتاق الغائب و ما غبت عنه مذ و جدته قال النصرآبادی رحمه الله للخلق.
رسالهای است در تصوف و سیر و سلوک مشتمل بر چندین باب که از بزرگان صوفیه در آن بسیار نقل کرده است که نام این افراد در آن دیده میشود: ابوعلی رودباری، امام صادق (ع)، امام حسن بن علی (ع)، جعفر مغازلی، محمد بن منصور طوسی، ابویعقوب خیاط، ابن عطاء، رویم، ابن ابی الجواری، ابوسلیمان، دارانی، ابوعبدالله صوالی، یوسف بن الحسین، ابوعبدالله انطاکی، محمد بن واسع، سهل بن عبدالله متقی، ابوعبدالله رملی، ابویعقوب نهرجوری، محمد مقدسی، علی بن عبدالرحمن، محمد بن علی حسنی موصلی، ابوبکر وراق، ابویعقوب مکفوف، محمد بن علی کتانی، شمیط بن عجلان، سلیمان راسبی، سهل بن عبدالله تستری، بکر بن عبدالله مزنی، ثابت بنانی، محمد بن سعید مروزی، ابوعثمان جریری، ابوجعفر نیسابوری، حسن بن هانی، ابوسعید قرشی، خلیل بن احمد، یوسف بن الحسین، فتح بن شخرف، عبدالله بن محمد رازی، شاه کرمانی، ابوالقاسم الحکیم، ابوعلی جوزجانی، انکاکی، مطرف بن عبدالله، علی بن سعید قطان، سمنون بن الحسین، بندار بن الحسین، ابوعبیدبناجی، شاه بن شجاع، حارث محاسبی، عمرو بن عثمان مکی و ... مؤلف اشعاری به نقل از حسن بن علی الفقیه با عنوان أنشدنی و سعید بن عبدالعزیز با عنوان أنشدنا آورده و در دو مورد چند بیت شعر از خود با عنوان «أنشدت» آورده است که عبارتند از: فقلت لاصحابی هی الشمس ضوءها ×× قريب و لكن في تناولها بعد / دخلنا كارهين لها فلما ×× الفناها خرجناها كارهينا / و ما حب البلاد بنا و لكن ×× امر العيش فرقة من هوينا / ما للفراق رماه اليه منه به ×× لا فرق الله ما بين المحبين / ان يوم الفراق قطع قلبی ×× قطع الله قلب يوم الفراق. در بحث فتوت که گویا باب نخست کتاب بوده و از آغاز افتاده، جملهای فارسی به نقل از نوح مدینی آمده است بدین عبارت: «جوانمردی شش جیز است: جیم از جود است، و واو از وفاست، و الف از امانت است و میم از مروت است، و ر از رحمت است و دال از دیانت است، هر کس که این چیزها در صحبت ندارد او را از جوانمردی نصیب نیست»، نویسنده از اهل تسنن است و آغاز بیشتر ابواب با عبارت «قال اصحاب اللسان» شروع میشود. برگهایی از رساله تحفة السفرة الى حضرة البررة جلال الدین احمد نیز در برگهای پایانی کتاب با رساله ما مخلوط شده است که هر دو رساله به یک خط است و در نسخه حاضر فقط مقداری از باب پنجم و هفتم و نهم به صورت پراکنده آمده است. این عناوین در کتاب آمده: باب فی لبس الصوف و المرقعات، الفراق، الانس، النية، الاخلاص، صفة الاولياء، المشاهدة الاشارات، الانابة، الصدق، الحکمة، الاعتصام، اليقين، التقوى، معرفة النفس و مخالفتها، ذکر القلوب، التوبة، الخوف، الرجاء، الوفاء، الرضا، الزهد، المراقبة الحياء، التوكل، التفكر، التواضع، الورع، المروة، ادب النفس، حسن الخلق، الحلم، المداراة، القناعة، ذکر الجوع؛ خط: نسخ معرب، بیکا، تا: قرن 8؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، مصحح، محشی؛ در هشت برگ آغازین اشعاری فارسی به خط حسین رضوی و مهر «زینل» (بیضی) و در چهار برگ پایانی نیز اشعار متفرقهای به خط همو و سه انشای پراکنده؛ تملک: محمد بن محمد سعید رضوی به سال 1306ق و مهر «عبده محمد بن محمد سعيد الرضوی» (بیضی)؛ جلد: تیماج قهوهای، 146گ، 19 سطر، اندازه: 8/5×21/5سم [ف: 28 - 145]