شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/161362
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
✓
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- اواخر قرن 7
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 5 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق، نسخ (قدیم)
- تعداد برگ و سطر:
- 216 برگ • 25 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 10/5×18/5سم
- کاغذ و جلد:
- شرقی • جلد نامشخص
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله اللهم وفقنا لاتمامه و وفقنا علی اختتامه بالنبی و اقوامه سپاس خدای را که کی آفرینند جهان است و روزی دهنده جانوران است ... گفتار اندر سبب جمع کردن این کتاب واجب است بر خردمندان که در قدر تهاء ایزدی نگاه کنند ... و چون مدتی مرا پیش آمد از عطلت و بیهوده عمر بگذاشتن وجهی دیگر ندانستم جز این کتاب را آغاز کردن اندر علم نجوم ... و بیشتر سببی اندر جمع اینکتاب آن بود که بیشتر تصنیفها که همی بینم ... حشو از نکت بیرون کردست و این از چند سبب میافتد اولا آنچ مؤلف دعوی آن میکند کی من چنان مشروح بگویم کی از اصل به استاد نیاز نباشد و این محال اندیشه بود چه بر همه حال تا نیاموزد ضبط معنی آن نتواند کردن دوم آنکه چون فصلی بگوید علم خویش اندر آن میان عضّه کند و پایه خویش بنماید به فزونی تا لاجرم خواننده و معلم از این بازماند ... چهارم آنک هر فصلی را چیزی برو بندند از نامهاء مخالف ... تا دل نفور شود و طبع خشکی یاود ... و از همه طرفه تر آنست که چون کتابی بپارسی کند گوید از بهر آن بدین عبارت نهادیم تا آن کی تازی نداند بی بهره نماند پس سخنها همی گویند دری ویژه مطلق کی از تازی دشواتر است. »
انجام نسخه
منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« اما دلیری بر این جمع کردن از حکیم علی بنابراهیم کرمانی یافتم چه ... حث و بعث تمام کرد ... و بیشتر غرض او آن بود که تحویل سنین موالید نقل کند به پارسی از آنچه عبدالجلیل سجزی کرده است به جدول پس چون مدت عطلت دراز شد یک یک در او همی پیوستم ... و از بعد آن چون بر استاد مختص ابوالحسن علی بن احمد نسوی عرضه کردم اشارت کرد به زیج تقویم و حکم سالعالم ... و چون این نیز بدو پیوستم چند نوع دیگر بود که رجوع کردن همی کردم و به مدت یکسال این جمع نتوانستم کردن و از میان کتب بسیار برگزیدن چه فزون از صد پاره تصنیف بر خواندم تا آنچ به صواب مقارن تر دیدم ... و به عمل آسانتر بر گرفتم و اندر اعمال آنقدر که بتوانستم آسانی نمودم بعون الله و حسن توفیقه. »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
دارای جداول اشکال نجومی زیبا؛ نسخه در کتابخانه مرحوم سرتیپ مهندس عبدالرزاق بغایری قرار داشته
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 17 • صفحه 238 • ردیف 5
متن فنخا:
5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11925/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق قدیم، بیکا، تا: اواخر قرن 7؛ مصحح، محشی، دارای جداول و اشکال نجومی زیبا؛ نسخه در کتابخانه مرحوم سرتیپ مهندس عبدالرزاق بغایری قرار داشته؛ کاغذ: شرقی، 216گ (1- 216)، 25 سطر، اندازه: 10/5×18/5سم [ف: 30 - 216]