الرسالة المشقية فی الظنون الاجتهادية
از لاهیجی، عبدالکریم بن محمد رضا (د. ۱۲۵۰ ق)
کتابخانه‌های اصفهان، اصفهان ·
شکسته نستعلیق
دستخط مؤلف
شناسه‌ی فهارس: #155369
کاتب و کتابت
- کاتب
- دستخط مؤلف (لاهیجی، عبدالکریم بن محمد رضا) (د. ۱۲۵۰ ق)
- تاریخ کتابت
- بی‌تاریخ
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- شکسته نستعلیق کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۳۰۴ برگ
- شمار سطر
- ۲۵ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۲۱×۳۰سم
- کاغذ
- فرنگی
- جلد
- تیماج قهوه ای
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) دارد
- حواشی به خط مؤلف دارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده دارد
- حواشی (محشّی) دارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
آغاز مقدمه فهرست: باسم ربی الأجل الأعظم، أحمده حمداً لذاته العلی الأقدم، أشکره شکراً علی ما أنعم، و علم من الأصول مالم نعلم ...؛ بسم ... أحمده حمداً لایفی الطاقة بأدائه، أشکره شکراً لایسع القلم بإحصائه؛ لا احصی ثناء علیک کما أثنیت علی نفسک و اصلی و اسلم علی صفوة أنبیائک و سید أوصیائک، و علی آله الذی هم امنائک الذین جعلتهم مشکوة لعبادک و مصباحاً لمعرفة عبادتک؛ کأنهم کوکب دری یوقد من شجرة مبارکة زیتونة ... أما بعد، فیقول المحتاج الجانی و بفضل ربه الملتجی: عبدالکریم الحسینی اللاهجی: لما رأیت فی کتب الاصولیین متقدمیهم و متأخریهم أن الظنون الإجتهادیة تکون حجة، ولاح عن بعضهم أنها بقول مطلق لیست بحجة، بل الخاصة منها حجة، و شاع عن الأخباریین أنها بقول مطلق لیست بحجة؛ و الحال أنهم فی کتب الفروع و الإستدلال عاملون بالظنون من حیث لایشعرون! حتی صرح بعضهم بأن النزاع بیننا و بین الأصولیین لفظی - کما فی «الفوائد الحایریة» ... فبقی الکلام مع الاصولیین فی هذا الأصل الأصیل ... لکن الإقدام فی هذا الأصل و الخوض فیه لم أکن أنا أهلا [له] لأن کل واحد من الفریقین یکونون أساتید الفن و المهرة، و محیین للشریعة و الملة. لهذا وقع الخوض فی عهدة التعویق و التسویف، حتی خطر ببالی الفاتر و قلبی القاصر أن أرضت النفس بالمجاهدة و المشاقة، لعل تنبهت بما هو الحق. فإذن تنبهت بما رووه مستفیضاً: مشقتان لا ثالث لهما: «المشق بالأقلام و المشىء بالأقدام». فشرعت فی المشق و المشى فی ذلک الأصل علی اسلوبهم. فسمیته بـ «الرسالة المشقیة فی الظنون الإجتهادیة». و تحقیق الحق ینوط علی المشق فی الصفحات العدیدة
انجام نسخه
انجام فهرست: فی ذکر الحجة علی ما هو المختار. انجام رساله: و منها: ما فی أیدی المخالفین من الجلد و اللحم. فالمشهور بین الأصحاب أنه طاهر مطلقاً. ما لم یحکم بکفر من بیده منهم، و به نصوص کثیرة مؤیدة لظاهر حال المسلم، من تجنبه للمحرم و النجس و المشتبه، و لذلک فروع کثیرة أکثرها فی «التمهید» مذکورة.
فوائد و رسائل مندرج در نسخه
دو برگ آخر «مقاله ای در علم مناظره، للقاضی الامام عضدالدین، رحمه الله» «رساله ای در علم مناظره، من مصنفات ملاحنفی فی سنه ۱۰۵۳» نیز رساله ای دیگر در همین فن از عبدالرزاق که پایان آن چنین است: «قد فرغ من تألیفه أضعف عبادالله: عبدالرزاق، فی ۶ شهر شوال سنة ۹۹۶ فی المکة المعظمة، حرسها الله تعالی. مشقه العبد المذنب الجانی، ابن محمدرضا الحسینی: عبدالکریم اللاهیجانی»
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
1. اصفهان؛ کتابخانه های اصفهان؛ شماره نسخه: 75
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی‌تا؛ دو برگ آخر «مقاله ای در علم مناظره، للقاضی الامام عضدالدین، رحمه الله» و «رساله ای در علم مناظره، من مصنفات ملاحنفی فی سنه 1053» و نیز رساله ای دیگر در همین فن از عبدالرزاق که پایان آن چنین است: «قد فرغ من تألیفه أضعف عبادالله: عبدالرزاق، فی 6 شهر شوال سنة 996 فی المکة المعظمة، حرسها الله تعالی. مشقه العبد المذنب الجانی، ابن محمدرضا الحسینی: عبدالکریم اللاهیجانی»، مصحح، محشی از مؤلف؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 304گ، 25 سطر (12/5×21)، اندازه: 21×30سم [فهرست روضاتی: - 366]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.