رد رساله ماشاءالله انشاءالله

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 582/2-طباطبائی آغاز: بسمله چنان که معلوم است عثمانیان شب اول ماه رجب را که لیلة الرغائب است قندیل گیجه سی می‌خوانند خیلی محترم می‌دارند ... به رسم مالوف ... شب پنج‌شنبه گذشته 1310 در خانه دولت مآب یوسف رضا پاشا رئیس کمیسیون مهاجرین ... جمعی به شام مدعو بودند ... در اثنای مسامره پاره ای سخنان شیرین ... مسموع شد که درج آن عبارات را خالی از فائده نیافتم ... اجزاء مجلس مزبور عبارت بودند از سید ابوالهدی، احمد اسعد افندی، سید جمال الدین، شیخ ظافر، شیخ الرئیس، ابو المعالی بهجت بیک، سید برهان الدین پسر شیخ سلیمان بلخی صاحب کتاب ینابیع الموده. پاشای صاحب خانه به شیخ الرئیس گفتند دیروز شخصی از اهالی ایران مدیحه مشتمل بر منقبت حضرت رسالت ... آورده بود ... این شخص می‌گفت تخلص من میرزا نصرت و از خواص طائفه شیخیه هستم ... سخنان بی سر و ته بسیار می‌گفت. آخر یک رساله کوچکی از بغل در آورد که از تصنیفات رئیس ماست ... کرارا آن رساله را مطالعه نمودم سر تاپای آن در معنی انشاء الله و ماشاء الله نوشته بود با این که شما می‌دانید خلاصه نوشته ام و احیاء العلوم غزالی و حكمة الاشراق ... را وقتی به ترکی ترجمه کردم مع ذلک هر چه به نظر عبرت و دقت خواستم نتیجه از آن بیرون نیامد ... یا للعجب مردم عوام بیچاره ایران ... گرفتار چه موهومات ... هستند ... جناب شیخ الرئیس ... قدری در رساله نظر کردند و گفتند چند ماه است اعلانی در روزنامه حکمت منطبعه مصر در اوصاف این رساله می‌خوانم آخر نسخه آن را از بمبئی خواستم آوردند؛ دیده ام علاوه ... از حضرات نیز بسیار شنیده ام و به زبانشان آشنا هستم؛ انجام: باری گرفتم که آن رساله یا بو تخلص را نفهمیدی این رساله مختصر را با این وضوح عبارات که می‌فهمی ... اگر مقصود صاحب آن رساله این است که نفهمیده قبول کنی مقصود ما این است که ... تو بفهمی ... که عالمی معانی در یک جمله کوچک او منطوی است ... هذا عذب فرات و هذا ملح اجاج باید هر درختی را از میوه شناخت و السلام و الاکرام 22 ذی حجه سیچقان ئیل 1318. بی‌کا، تا: 1318ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا با روکش پارچه، 9گ (9ر-17پ)، اندازه: 13×21/5سم [ف: 22 - 273]