شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/149243
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
✓
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- بیتاریخ
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- شکسته نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 77 برگ • 9 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 13×20سم
- کاغذ و جلد:
- فرنگی آبی • تیماج قرمز
آغاز نسخه
« آغاز مثنوی: بشنو از من این حکایت بر ملا ×× شرح جان بازان دشت کربلا / چون طلوع صبح عاشورا دمید ×× جبرئیل از جانب حق در رسید؛ آغاز غزلیات: اگر ز رو مهت پرده افکنی یارا ×× چو موی خویش پریشان کنی دل ما را / هزار همچو من خسته درکمند آری ×× به دوش چون فکنی زلف عنبر آسا را؛ آغاز رباعیات: ای دوست مرا به نامه ای شادنما ×× وزبند بلای دهر آزاد نما / این دل که زدوری تو گردیده خراب ×× از دولت وصل خویش آباد نما؛ آغاز مثنوی دیگر: نگار سروقد ای جان شیرین ×× بیا ده باده در جام بلورین »
انجام نسخه
« پایان مثنوی: ای نثار بی نوای پر محن ×× دست تود امان فرزند حسن / تا شفیع تو شد روز جزا ×× خدمت جدش علی مرتضی »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
گویا قسمتی از آن از خود شاعر است؛ بر یک برگ اضافی اول نسخه قطعه نثری است فکاهی که ناتمام رها شده نزدیک به یک صفحه است. قطعه چنین آغاز میگردد: «الحمد علی پروردگار آسمانه دوار اخترانه بعضی ثابت بعضی سیار. شکر سپاس مخصوص خداوندی جل علاست که مسمار زردک را بی چکش وتخماق بر دل زمین فرو کوفته منار چنار را بی دلو ریسمان از چاه زمین بیرون کشید ... تعالی نیاموخته کازرى نرفته به دکان آهنگری حباب برف را بنماید سفید به هر کار بسته سازد کلید»
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 15 • صفحه 945 • ردیف 1
متن فنخا:
تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 736
آغاز: آغاز مثنوی: بشنو از من این حکایت بر ملا ×× شرح جان بازان دشت کربلا / چون طلوع صبح عاشورا دمید ×× جبرئیل از جانب حق در رسید؛ آغاز غزلیات: اگر ز رو مهت پرده افکنی یارا ×× چو موی خویش پریشان کنی دل ما را / هزار همچو من خسته درکمند آری ×× به دوش چون فکنی زلف عنبر آسا را؛ آغاز رباعیات: ای دوست مرا به نامه ای شادنما ×× وزبند بلای دهر آزاد نما / این دل که زدوری تو گردیده خراب ×× از دولت وصل خویش آباد نما؛ آغاز مثنوی دیگر: نگار سروقد ای جان شیرین ×× بیا ده باده در جام بلورین؛ انجام: پایان مثنوی: ای نثار بی نوای پر محن ×× دست تود امان فرزند حسن / تا شفیع تو شد روز جزا ×× خدمت جدش علی مرتضی
شامل: 1. مثنوی وقایع کربلا و شهادت امام حسین (ع)که در آن عنوان آن نوشته: «در بیان شهادت حضرت ابی عبدالله ... و وقایع عاشورا از افکار بنده عاصی فقیر و سیاه شاهرخ ابن رضا قلی قاجار»، 2. غزلیات به ترتیب الفبا در عنوان این بخش آمده: «در اشعار غزلیات از افکار نواب والا شاهرخ میرزا ابن مرحوم رضاقلی میرزا»، 3. مثنوی با این عنوان: «این تغزل و شرح حال مسافرت حرکت از طهران تا کرمانشاهان و پشتکو هست» و در پایان آن یک غزل است در مدح حشمت الدوله امیر جنگ، 4. رباعیات، 5. مثنوی دیگر (گویا ناتمام) با این عنوان: «بر سبیل حکایت یا حقیقت در شرح حال حکمران این بروجرد و لرستان و اهل آن سامان»؛ خط: شکسته نستعلیق، بیکا، بیتا؛ گویا قسمتی از آن از خود شاعر است؛ بر یک برگ اضافی اول نسخه قطعه نثری است فکاهی که ناتمام رها شده و نزدیک به یک صفحه است. قطعه چنین آغاز میگردد: «الحمد علی پروردگار آسمانه دوار اخترانه بعضی ثابت و بعضی سیار. شکر و سپاس مخصوص خداوندی جل و علاست که مسمار زردک را بی چکش وتخماق بر دل زمین فرو کوفته و منار چنار را بی دلو و ریسمان از چاه زمین بیرون کشید ... تعالی نیاموخته کازرى نرفته به دکان آهنگری حباب برف را بنماید سفید به هر کار بسته سازد کلید»؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج قرمز، 77گ، 9-10 سطر، اندازه: 13×20سم [نشریه: 13 - 122]