نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

دیوان ملا پریشان

پدیدآور اثر: پریشان کرمانشاهی
/m/148622
کتابخانه و مخزن نگهداری: دائرة المعارف
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 529

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 13
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 2 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق (خوش)
تعداد برگ و سطر:
104 برگ • 6 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
10×15سم
کاغذ و جلد:
آبی و نخودی • تیماج

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« من ژ بسم الله من ژ بسم الله ×× ابتدا مکم من ژ بسم الله / پریشان نامه ذکر مکم لله ×× نه ارای هر کس پی فنا فی الله / لارطب لایابس الا فی کتاب ×× کتاب درج و حمد فصل الخطاب »

انجام نسخه

« این عمل کم کم مکر و پستت ×× ژ دامان حق مورد دستت / که پیش چشمش، شراب خوار میو ×× که پیش چشمش شراب، خوار میو از پریشان لر، شیعی صوفی حروفی (پایان قرن 8 و آغاز قرن 9ق). در الذریعه (158/9) از وی با عنوان پریشان کرد، شاگرد رجب برسی حلی یاد شده است که بایستی مشارق انوار الیقین را در 773ق نوشته باشد (همان 34/21). در پیش گفتار چاپ دیوان پریشان از اسفندیار غضنفری امرایی (ص «ص»)، او را هم روزگار رجب برسی دانسته که با وی همکاری علمی و ادبی داشته است و خود سراینده از برسی به کوچکی یاد کرده، می‌گوید (برگ 77): «پنجاه طریق خدمتم گذاشت ×× جز ژیک رشته جربزه نداشت ... / و ترسی و سلم و سلم ترسی ×× دو همه فربتی شیخ رجب برسی». نسخه در دست با نسخه چاپ شده تفاوت‌هایی دارد. بسیاری از مواردی که در نسخه پایه چاپ ناخوانا بوده و در چاپ به جای واژه‌ها نقطه گذاری شده، در نسخه در دست خواناست. بیت‌ها نسبت به چاپی جابه‌جاست، کمی و فزونی نیز دارد، از آن میان در گفت و گوی عقل و هوش (ص 39 چاپی، برگ 38 و 39 خطی). شمار بیت‌ها در نسخه در دست 533 بیت است. چنان آغاز می‌شود که گویا آن را پریشان‌نامه نامیده است »
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• از پریشان لر، شیعی صوفی حروفی (پایان قرن 8 و آغاز قرن 9ق). در الذریعه (158/9) از وی با عنوان پریشان کرد، شاگرد رجب برسی حلی یاد شده است که بایستی مشارق انوار الیقین را در 773ق نوشته باشد (همان 34/21). در پیش گفتار چاپ دیوان پریشان از اسفندیار غضنفری امرایی (ص «ص»)، او را هم روزگار رجب برسی دانسته که با وی همکاری علمی و ادبی داشته است و خود سراینده از برسی به کوچکی یاد کرده، می‌گوید (برگ 77): «پنجاه طریق خدمتم گذاشت ×× جز ژیک رشته جربزه نداشت ... / و ترسی و سلم و سلم ترسی ×× دو همه فربتی شیخ رجب برسی». نسخه در دست با نسخه چاپ شده تفاوت‌هایی دارد. بسیاری از مواردی که در نسخه پایه چاپ ناخوانا بوده و در چاپ به جای واژه‌ها نقطه گذاری شده، در نسخه در دست خواناست. بیت‌ها نسبت به چاپی جابه‌جاست، کمی و فزونی نیز دارد، از آن میان در گفت و گوی عقل و هوش (ص 39 چاپی، برگ 38 و 39 خطی). شمار بیت‌ها در نسخه در دست 533 بیت است. چنان آغاز می‌شود که گویا آن را پریشان‌نامه نامیده است
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 15 • صفحه 878 • ردیف 2
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
2. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 529 آغاز: برابر؛ انجام: این عمل کم کم مکر و پستت ×× ژ دامان حق مورد دستت / که پیش چشمش، شراب خوار میو ×× که پیش چشمش شراب، خوار میو از پریشان لر، شیعی صوفی حروفی (پایان قرن 8 و آغاز قرن 9ق). در الذریعه (158/9) از وی با عنوان پریشان کرد، شاگرد رجب برسی حلی یاد شده است که بایستی مشارق انوار الیقین را در 773ق نوشته باشد (همان 34/21). در پیش گفتار چاپ دیوان پریشان از اسفندیار غضنفری امرایی (ص «ص»)، او را هم روزگار رجب برسی دانسته که با وی همکاری علمی و ادبی داشته است و خود سراینده از برسی به کوچکی یاد کرده، می‌گوید (برگ 77): «پنجاه طریق خدمتم گذاشت ×× جز ژیک رشته جربزه نداشت ... / و ترسی و سلم و سلم ترسی ×× دو همه فربتی شیخ رجب برسی». نسخه در دست با نسخه چاپ شده تفاوت‌هایی دارد. بسیاری از مواردی که در نسخه پایه چاپ ناخوانا بوده و در چاپ به جای واژه‌ها نقطه گذاری شده، در نسخه در دست خواناست. بیت‌ها نسبت به چاپی جابه‌جاست، کمی و فزونی نیز دارد، از آن میان در گفت و گوی عقل و هوش (ص 39 چاپی، برگ 38 و 39 خطی). شمار بیت‌ها در نسخه در دست 533 بیت است. چنان آغاز می‌شود که گویا آن را پریشان‌نامه نامیده است؛ خط: نستعلیق خوش، بی‌کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: آبی و نخودی، جلد: تیماج، 104گ، 6-7 سطر (6×7/5)، اندازه: 10×15سم [ف: 1-109]