دیوان مرتضی قلی خان شاملو

3. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1500/58 آغاز: (دیباچه): موزون ترین کلامی که غزل سرایان انجمن شوق و مودت به ادای فحوای آن زبان بیان گشایند. (غزل): به حمد خالقی سازم. زبان خویشتن گویا ×× که پیدا کرد از یک لفظ کن، دنیا و ما فیها (ص 30)، (مثنوی): شبی از غم چو زلف آشفته بودم ×× به صد اندیشه دل، خفته بودم سروده‌هایی ست با سربندهای «هو المظفر هو الظفر» و دو تخلص «ظفر» و «مرتضی». هر چند در منابع در دسترس تخلص «ظفر» را از وی نیافتم. سروده‌هایی پراکنده است، در قالب‌های قطعه، قصیده. غزل، ترکیب و رباعی و مثنوی از وی در این «جنگ» با دو دیباچه نثری، گذشته از اینها منظومه‌های مستقلی از وی در این مجموعه هست: ترجمه مناجات حضرت علی «ترجمه یا سامع الدعاء»، تصحیح بوستان، کلمات خواجه عبدالله، پیر هرات به نظم، سروده‌هایی است از او به‌گونه پراکنده، در قالب‌های گوناگون، قطعه و غزل، نمونه‌ای از تخلص او: «غم درویش خورد هر که به غم یافت «ظفر» ×× «مرتضی» آه دل اهل دعا شمشیر است» (ص 143 متن)، «ز خاموشی «ظفر» چیزی دگر بهتر نمی‌باشد ×× زبان بر بند و دل دل شو به ذکرش روز و شب گویا». دیباچه نثری از ص 30 ستون 1 آغاز می‌شود. «آورد «ظفر» باد صبا گردی از آن کوی ×× صحرای دلم دشت ختن گشته ز بویش» (ص 54 هامش)؛ خط: نستعلیق شکسته خوش، بی‌کا، تا: 1069-1089ق [ف: 3 - 142]