دیوان قاسم سمنانی

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14149/4 یک ساقی نامه و سه قصیده از شاعر است با تخلص «قاسم» در موضوعات زیر بدین ترتیب: الف: قدغن شراب = ساقی نامه قاسم سمنانی (152پ-159پ) (فارسی) ساقی‌نامه‌ای است که شاعر در هنگام قدغن شدن شراب در سال 1064ق توسط شاه عباس صفوی، سروده است و از هر مصرع آن ماده تاریخ فرمان شاه عباس (سال 1064ق) به دست می‌آید. این ساقی‌نامه دیباچه نثری دارد از محمد بن عبدالسلام در تاریخچه این واقعه و تاریخ سرودن ساقی‌نامه. آغاز دیباچه: «بعد از ادای سپاس بی حد و قیاس و سپاس بی عد ضراعت اساس وهاب کریم و تواب رحیم». آغاز ساقی نامه: «الهی به مستان صدر صفا ×× ملالت پسندان شهد وفا / به حلم رسول خدای جلیل ×× به ساقی کوثر امام جمیل / به حزن بتول از دوام ستم ×× به خلق حسن آن امام امم»، انجام: «که عباس شه دم به دم از شراب ×× کشد جام شاد او شود کامیاب»، ب: قصیده در مدح وزیر عوض بیک که فرمان قدغن شراب به وسیله او اجرا شد (41 بیت). در دیباچه منثور ساقی‌نامه از این قصیده با این عبارت یاد شده است: «و قصیده ای در کمال سلامت الفاظ ... در باب نهی می و اسکار ... به رشته نظم کشیده مزین و موشح و ثنای نواب عالی شأن در ذیل ساقی نامه مسطور شد»، آغاز: «خواستم صبحدم از ساقی گل پیراهن ×× چون رخ دلکش او باده صافی روشن»، ج: قصیده‌ای در مدح نواب الله ویردی بیک و تبریک «نوروز وزارت او» در 1067 پس از پدر (54 بیت)، در پایان قصیده ماده تاریخ وزارت او را چنین بازگو می‌نماید: «ولی چون مقصدش تاریخ نوروز وزارت بود ×× به خوانش این چند دانه نقل شیرین ما حضر باشد / شد آن تاریخ چون در منتظم در سلک این مصرع ×× ز عدل الله ویردی بیک ولی عهد پدر باشد»، آغاز: «چو در برج حمل خورشید رخشان جلوه گر باشد ×× گر از عشرت کسی فارغ نشیند بی خبر باشد»، د: قطعه به مناسبت دعوت یهودیان ایران به دین اسلام به امر شاه عباس و تاریخ مسلمان شدن یهودیان خطه لار. این قطعه در نسخه حاضر یازده بیت است و از انجام ناتمام است. آغاز: «به عهد مرشد دین پادشاه خطه اسلام ×× که هست خادم درگاه او هزار سلیمان»؛ خط: شکسته نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ جلد: تیماج قهوه‌ای، 11گ (152-162پ)، اندازه: 15×24سم [ف: 38 - 188]