دیوان عیشی

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13905 آغاز: ستایشهای ز آلایش مبرا ×× سپاسی کان ز کفر آمد دعرا / نثار بارگاه پادشاهی ×× که حاجت نیست آن شه را سپاهی؛ انجام: ای لعل تو یاقوت و یاقوت روان ×× مرجان تو مرجان مرا تاب و توان / زان لعل بیاقوت روانم بفرست ×× جان ده تن بیجان مرا زان مرجان دیوان اشعاری است دارای غزلیات قصاید قطعات مخمسات ترجیعات و رباعیات در هشت جنت: 1. جنة الانبیاء حاوی چند مثنوی در توحید و مناجات باری تعالی و نعت حضرت رسول اکرم (ص)، 2. جنة الشعرا حاوی قصایدی از عیشی و شاعران دیگر در مدح یکدیگر از جمله قصیده ترکی مراد بک نوشی و قصیده عباس پریشانی افشاری و میرزا احمد ذره شیرازی در مدح عیشی و مدایح وی در مورد آنها و مخمساتی از چند غزل همتی بغدادی در نعت حضرت رسول اکرم (ص) و حضرت امیرمومنان علی علیه السلام و قطعه‌ای در تاریخ در گذشت ناصرالدین شاه قاجار و قطعه‌ای در مدح و جلوس مظفر الدین شاه قاجار و مخمس غزلی از ابو علی سینا و ...، 3. جنة الامرا در مدح و تهنیت ورود حاکمان امیران و منشیان کردستان از جمله حسنعلی خان امیر نظام و دختر وی، میرزا عبدالحسین خان میر پنج، تقی خان سرتیپ نایب الحكومة، محمد علیخان ظفر الملک امیر تومان، میرزا علینقی لشکر نویس، میرزا هادی خان و ... و قطعاتی در هزلیات (پشمک، قلیان، بادنجان، قارچ، زغال) و سپس اشعاری در مدح سلطان عبدالحمید خان غازی و ابراهیم افندی، 4. جنة العلماء در مدح علمای کردستان از جمله شیخ عبدالرزاق، ملا حسن امین الاسلام، محمد صادق معین الاسلام، محمد باقر فخر الاسلام، شیخ محمد نایب الشریعة و ...، 5. جنة العرفا در مدح عارفانی چون ضیاء الدین عمر و شیخ سغید مرشد و حسام الدین علی ...، 6. جنة الاشرف در مدح بعضی اشراف و تجار از جمله فرج الله ملک التجار و فتح الله معین التجار و چند قطعه در مرثیه حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام، 7. جنة العاشقین موسوم به گلستان ابراهیم مخمس غزلیاتی از سعدی، حافظ، نظیری، ابو علی سینا، عراقی، کلیم، همدانی، جامی، مشتاق، نورس و ترجیع بندی در 10 بند و رباعیاتی به ترتیب حروف الفبا تا حروف نون که در سال 1328ق به پایان رسیده است، 8. جنة الخواتین که در نسخه موجود وجود ندارد. بنا بر گفته مؤلف در مقابل این هشت بهشت جز جنة الانبیاء هفت دوزخ با همین عناوین ساخته است که در نسخه حاضر نیامده است؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ مصحح، دارای 28 قطعه تصویر گراور شده از پادشاهان عثمانی و 58 قطعه عکس قدیمی از حاکمان، امیران، عالمان و تاجران که در بین اشعاری که در مدح آنها سروده شده قرار گرفته است در برگ 13 یک عکس از خود شاعر به همراه چند نفر آمده است اسامی برخی از صاحبان عکس‌های نسخه عبارتند از: مظفر الدین شاه قاجار، ناصرالدین شاه قاجار، امیر نظام گروسی، سالار پسر امیر نظام، علیخان امیر اجل حکمران سنندج، نقی خان الحکومة، هادی خان، محمد علیخان ظفرالملم، میرزا محمود سلطان توپخانه، وجیه الله، امان الله وکیل الملک، میرزا آقا خان سرتیپ، عثمان پاشا الیجه ملک عثمانی، محمود خان والی،نواب خان سرتیپ، سلطان حمید خان غازی، عبدالعلی آصف دفتر، محمد رفیع یمین لشگر، کریم افتخار، شیخ عبدالرزاق، ملا حسن امین الاسلام، ملا محمد صادق معین الاسلام، ملا عبدالجواد فخر العلماء، سید اشرف ملک التجار، سردار اسعد، احمدشاه قاجار، باقرخان، ستارخان و میرزا یوسف. مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه‌ای، 323گ، مختلف السطر (9×17)، اندازه: 17×22سم [ف: 35 - 297]