نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

دیوان عاصی

پدیدآور اثر: عاصی ارومیه ای، حسن
/m/145491
کتابخانه و مخزن نگهداری: مجلس
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 66-فیروز

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

تاریخ کتابت:
1312ق (1312 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 2 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
شکسته نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
335 برگ • 16 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
12/5×20سم
کاغذ و جلد:
فرنگی شکری • تیماج قرمز

آغاز نسخه

« دیوان (مثنوی ذخيرة المعاد): عید سلطانی ات ای دل شاد مباش ×× از تعلق همچو سرو آزاد باش از حسن حسینی معروف به سید آقا متخلص به عاصی از پیروان سلسله ذهبیه و مرید سید جلال الدین مجد الاشراف. مندرجات این دیوان (یا کلیات) در سه بخش است: بخش یکم: مثنوی ذخيرة المعاد که شجره مشایخ ذهبیه است (از مجد الاشراف به بالا) نخست این مثنوی را (که خود در یکی از ابیات آن را نوروزیه نامیده) به مدح قطب خویش و پاره‌ای از کلیات درباره عشق و تصوف و نام مشایخ اختصاص داده و سپس مقصود اصلی را آغاز می‌کند: «این کمینه خادم فقر و ذهب ×× حسن الحسینی و آقا لقب / از ره اخلاص نه از روی غرض ×× عرضه دارم بر قلوب بی مرض / احترام اولیا دارید هان / تا نگردید در قیامت شرمسار ×× سیما اقطاب سلسله ذهب / که همه پاکند و خالص چون ذهب ×× ... در شریعت مصطفی را پیروند / در طریق مرتضی هم رهروند ×× چون حقیقت را گرفتند از رضا / از ره اخلاص و تسلیم و رضا ×× شد به آن شه منتسب این سلسله / جمع گشت انوار در یک حوصله ×× شیعیان خلص چار و دهند / در سماوات هدی مهر و مهند ×× حال که بگذشته از هجرت تمام / یک هزار و سیصد وده ای همام ×× سالکان را مقتدا اندر طریق / لیس الامجد الاشراف ای رفیق». در پایان مثنوی اشعار عربی در ذکر امامان (ع) دارد و کاتب نسخه (آقا شکر الله بن محمود افشار) در رقم خویش آن را با نام ذخیرة المعاد یاد می‌کند. (در ص 141) چند بیت مثنوی از عاصی چند بیت از جلال (مجد الاشراف) با عنوان «از حضرت سفیر کبیر ولایت» و یک رباعی از میرزا رشید و سپس یک قصیده از عاصی را آورده با این مطلع: «خلعت فقر آن شه فقر و غنا کردم کرم ×× زین کرامت بر گذشت از عرش و ما فوقش سرم؛ بخش دوم: (ص 150-209)، اشعار عربی: (غزلیات، قصائد و رباعیات). کاتب (شکرالله بن محمود) در ذیل این بخش نیز رقم دارد: «لقد تم هذه الغزلیات در روز چهارشنبه ذیحجه - نسخه 1212 ... » بخش سوم: (ص 214 تا آخر)، قصاید و غزلیات و رباعیات فارسی »

مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه

مهر و مهند ×× حال که بگذشته از هجرت تمام / یک هزار و سیصد وده ای همام ×× سالکان را مقتدا اندر طریق / لیس الامجد الاشراف ای رفیق». در پایان مثنوی اشعار عربی در ذکر امامان (ع) دارد و کاتب نسخه (آقا شکر الله بن محمود افشار) در رقم خویش آن را با نام ذخیرة المعاد یاد می‌کند. (در ص 141) چند بیت مثنوی از عاصی چند بیت از جلال (مجد الاشراف) با عنوان «از حضرت سفیر کبیر ولایت» و یک رباعی از میرزا رشید و سپس یک قصیده از عاصی را آورده با این مطلع: «خلعت فقر آن شه فقر و غنا کردم کرم ×× زین کرامت بر گذشت از عرش و ما فوقش سرم
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• از حسن حسینی معروف به سید آقا متخلص به عاصی از پیروان سلسله ذهبیه و مرید سید جلال الدین مجد الاشراف. مندرجات این دیوان (یا کلیات) در سه بخش است: بخش یکم: مثنوی ذخيرة المعاد که شجره مشایخ ذهبیه است (از مجد الاشراف به بالا) نخست این مثنوی را (که خود در یکی از ابیات آن را نوروزیه نامیده) به مدح قطب خویش و پاره‌ای از کلیات درباره عشق و تصوف و نام مشایخ اختصاص داده و سپس مقصود اصلی را آغاز می‌کند: «این کمینه خادم فقر و ذهب ×× حسن الحسینی و آقا لقب / از ره اخلاص نه از روی غرض ×× عرضه دارم بر قلوب بی مرض / احترام اولیا دارید هان / تا نگردید در قیامت شرمسار ×× سیما اقطاب سلسله ذهب / که همه پاکند و خالص چون ذهب ×× ... در شریعت مصطفی را پیروند / در طریق مرتضی هم رهروند ×× چون حقیقت را گرفتند از رضا / از ره اخلاص و تسلیم و رضا ×× شد به آن شه منتسب این سلسله / جمع گشت انوار در یک حوصله ×× شیعیان خلص چار و دهند / در سماوات هدی مهر و مهند ×× حال که بگذشته از هجرت تمام / یک هزار و سیصد وده ای همام ×× سالکان را مقتدا اندر طریق / لیس الامجد الاشراف ای رفیق». در پایان مثنوی اشعار عربی در ذکر امامان (ع) دارد و کاتب نسخه (آقا شکر الله بن محمود افشار) در رقم خویش آن را با نام ذخیرة المعاد یاد می‌کند. (در ص 141) چند بیت مثنوی از عاصی چند بیت از جلال (مجد الاشراف) با عنوان «از حضرت سفیر کبیر ولایت» و یک رباعی از میرزا رشید و سپس یک قصیده از عاصی را آورده با این مطلع: «خلعت فقر آن شه فقر و غنا کردم کرم ×× زین کرامت بر گذشت از عرش و ما فوقش سرم
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 15 • صفحه 567 • ردیف 2
متن فنخا:
2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 66-فیروز آغاز: دیوان (مثنوی ذخيرة المعاد): عید سلطانی ات ای دل شاد مباش ×× از تعلق همچو سرو آزاد باش از حسن حسینی معروف به سید آقا متخلص به عاصی از پیروان سلسله ذهبیه و مرید سید جلال الدین مجد الاشراف. مندرجات این دیوان (یا کلیات) در سه بخش است: بخش یکم: مثنوی ذخيرة المعاد که شجره مشایخ ذهبیه است (از مجد الاشراف به بالا) نخست این مثنوی را (که خود در یکی از ابیات آن را نوروزیه نامیده) به مدح قطب خویش و پاره‌ای از کلیات درباره عشق و تصوف و نام مشایخ اختصاص داده و سپس مقصود اصلی را آغاز می‌کند: «این کمینه خادم فقر و ذهب ×× حسن الحسینی و آقا لقب / از ره اخلاص نه از روی غرض ×× عرضه دارم بر قلوب بی مرض / احترام اولیا دارید هان / تا نگردید در قیامت شرمسار ×× سیما اقطاب سلسله ذهب / که همه پاکند و خالص چون ذهب ×× ... در شریعت مصطفی را پیروند / در طریق مرتضی هم رهروند ×× چون حقیقت را گرفتند از رضا / از ره اخلاص و تسلیم و رضا ×× شد به آن شه منتسب این سلسله / جمع گشت انوار در یک حوصله ×× شیعیان خلص چار و دهند / در سماوات هدی مهر و مهند ×× حال که بگذشته از هجرت تمام / یک هزار و سیصد وده ای همام ×× سالکان را مقتدا اندر طریق / لیس الامجد الاشراف ای رفیق». در پایان مثنوی اشعار عربی در ذکر امامان (ع) دارد و کاتب نسخه (آقا شکر الله بن محمود افشار) در رقم خویش آن را با نام ذخیرة المعاد یاد می‌کند. (در ص 141) چند بیت مثنوی از عاصی چند بیت از جلال (مجد الاشراف) با عنوان «از حضرت سفیر کبیر ولایت» و یک رباعی از میرزا رشید و سپس یک قصیده از عاصی را آورده با این مطلع: «خلعت فقر آن شه فقر و غنا کردم کرم ×× زین کرامت بر گذشت از عرش و ما فوقش سرم؛ بخش دوم: (ص 150-209)، اشعار عربی: (غزلیات، قصائد و رباعیات). کاتب (شکرالله بن محمود) در ذیل این بخش نیز رقم دارد: «لقد تم هذه الغزلیات در روز چهارشنبه ذیحجه - نسخه 1212 ... » بخش سوم: (ص 214 تا آخر)، قصاید و غزلیات و رباعیات فارسی؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: شکرالله بن محمد افشار، تا: 1312ق؛ کاغذ: فرنگی شکری، جلد: تیماج قرمز، 335ص، 16 سطر، اندازه: 12/5×20سم [ف: 21 - 91]