دیوان ضیاء الدین پارسی

تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 252 آغاز: رویت بحسن عالم جان را کمال داد ×× عشقت بلطف حجره دل را جمال داد / گه چهره تو شعله ماه تمام زد ×× گه طره تو نفخه باد شمال داد؛ انجام: آفتابا بشرف خانه خویش ای و بپاش ×× نور بر خلق کز استاره نیاید ماهی / ... احدی مانع و دافع نبود ×× این چنین داهیه را غیر تو شاهی داهی شامل: الغزلیات، المقطعات، الرباعیات، قصاید (مدح - مراثی می‌باشد) و نمونه‌ای از اشخاص مورد مدح شاعر در این دیوان باین قرار است «دستور الاعظم الغ محمود یلواج»، «الامیر حسام الدین بیغو ملکشاه الامرغنانی»، «الامیر الکبیر نظام الدنیا و الدین حسن عمید السمرقندی»، «الملک الکبیر اختیار الدین ملکشاه اسعد بن مسعود الخبذی»، «مولانا ملک الاسلام ناصر الدین عمر الخبذی» ... این دیوان با ذکر رباعی ذیل: «چون ششصد و سی گذشت و یک هفت دگر ×× از مدت سال هجرت پیغمبر/ ما را ز عطاء حق همین سال اندر ×× از عالمه دختر آمد از حور پسر» خاتمه یافته و سپس سه قصیده دیگر از شاعر مزبور در مدیح «صدر کبیر بهاء الدین»، «عماد الدین سپاهسالار»، «خواجه عمدة الشریعه نظام حق و الدین» نوشته شده که قصیده آخر ناتمام است بعد از سه صفحه بیاض دو قصیده دیگر در مورد «مولانا سیف الدین اسپرنگی»، «حاجی جلال لارندی» کتابت شده که دارای رقم و تاریخ است «کتبه حسن بن یوسف سبط مرحوم حسام الدین حافظ الملقب بنظام فی عشرین رجب سنه ست و ستین و ستمائه». به نظر می‌رسد که کاتب متن با کاتب دو قصیده ناتمام آخر کتاب که تاریخ و رقم دارد یک نفر نیست و به طوری که از عناوین اشعار دیوان حدس زده می‌شود شاید خود شاعر کاتب نسخه حاضر باشد که تاریخ حیات خویشتن را در ضمن رباعی به مطلع «چون ششصد و سی گذشت و یک هفت دگر» که شاعر اشاره‌ای هم به تولد فرزندان خود کرده ذکر شده؛ خط: تعلیق خوش، کا: حسن بن یوسف سبط مرحوم حاج آقا حافظ ملقب به نظام، تا: رجب 666ق؛ پشت صفحه اول: دو غزل و یک رباعی به قلم نسخ از سیف شاعر و حسینی است و نوشته‌های دیگری به این شرح: «الله حسبی من کتب ابن بکر بن رستم بن احمد شیروانی»، «احمد بن مصطفی الحاکم»، «استصحبه الفقیر شرف غفر له»، «استصحبه الفقیر عارف شرف زاده 1178»؛ مهر: «الفقیر عبدالرحیم هفت جمادی الاول 943»، مشیر السلطنة، حسین بن هدایت الله، محمد رضا الحسینی، ناصر الدین شاه قاجار؛ مجدول؛ کاغذ: بغدادی نخودی، جلد: مقوای روکش تیماج، 261ص، 29 سطر، اندازه: 16×28سم [ف: 4 - 730]