دیوان سلطان افشار

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4260 آغاز: دیباچه: بسمله. منتخب دیوان صدر آرای او رنگ فهم و فراست زینت افزای سریر سخن. سلطان محمد جعفر میرزا ادام الله اقباله خلف خلدآشیان ظهیر السلطنه کاظم میرزا ابن ظهیر الدوله ابراهیم خان برادر نادرشاه انارالله برهانهما. دیوان: نیکو ببین که این همه نعمت که آفرید ×× با طبع آدمی بچه ... (پاره شده) / شکر تمام نعمت او در جهان که گفت ×× یا آن کسی که شکر یکی از هزار کرد / از بهر رهنمایی مردم براه راست ×× دین محمد عربی آشکار کرد؛ انجام: دیباچه: بسیار خوش بیان و شیرین کلام که دل هرگز نمیخواهد از صحبت شان آنی کناره کند حال که تاریخ چهارم ذی الحجه سنه 1252 هجری کهف الحاج حاجی محمد رضا خان روضه خان الشهیر بحیفه روانه ولایت شد دیگر نوشته چیزی نشد. دیوان: راست شد چون الف از قامت این تازه جوان ×× پشت کوژ دگر بنده که مادرزاد است / سالها بی تو بدی مملکت فسق خراب ×× لله الحمد که امروز ز تو آباد است در این دیوان از خلفا (ص6) و دوازده امام (ص12-63) هر دو ستایش شده و او با اینکه در آیین شیعی غلو داشت سنیان بیش از شیعیان به او ارادت می‌ورزیده‌اند (دیباچه)، تاریخ‌های 1220 و 1227 و 1231 و 1251 و 1252 در آغاز پاره‌ای از قصاید دیده می‌شود و در این سال‌ها این قصیده‌ها سروده شده است. چنین است فهرست نام کسان در این دیوان: سلطان محمد جعفر میرزا، ظهیر السلطنة کاظم میرزا، ظهیر الدوله ابراهیم خان، نادر شاه افشار، اسدالله میرزا، آصفجاه میر فرخند علیخان بهادر والی دکن، سکندرجاه، مهاراجه چند و لعل بهادر، فتحعلی شاه قاجار، حاجی حسینخان مروی، عباس میرزا نایب السلطه، حاجی محمد رضای حیفه، حاجی سلیمان صباحی، محمد شاه پادشاه ایران، اشپختر، انگلیس، صدر انگیز، نادرمیرزا، حاجی محمد فارسی مشهدی. نخست دیباچه‌ای است مورخ 4 ذیحجه 1252 و در آن آمده که او از مشهد به دکن رفته و در آنجا مانده و «تا حال تحریر (1222) سی سال است که درین» شهر زندگی می‌کند. در این دیوان قصاید است در ستایش مذهبی و درباری و غزل قدیم و جدید با تخلص سلطان و قطعه‌هایی نامه مانند و پاسخ و فخر و مطایبه و اعتراض و مناجات سپس رباعی؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: 1252ق؛ سرگذشت شاعر در دیباچه خود دیوان و در آغاز نسخه به خامه آقای باستانی‌راد هست؛ کاغذ: فرنگی رنگارنگ، جلد: تیماج سرخ، 70گ، 11 سطر (7×12)، اندازه: 11×18سم [ف: 13-3229]