شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/141894
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
✓
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- حاج صفای سلطان الکاتب
- تاریخ کتابت:
- 1321ق (1321 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 2 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 38 برگ • 12 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 21×33/8سم
- کاغذ و جلد:
- فرنگی آبی • مقوای ابره مخمل لاجوردی مذهب
آغاز نسخه
« آغاز مقدمه منثور: بسمله سبحانه و تعالی - این بنده ضیاء لشکر تقی دانش و یاران را باتفاق حشر افتاده بود با شکم باره مازندری و پرخوار کاسه و سفره حریفان تهی داشتی هیچگه بزمان وی از خوان بر نیامدیم مگر جوعان یک تنه کارده تن همی کردی و نصیب ده تن همیخوردی و لقمه همکاسه بقهر بربودی. مابین لقمته الاولی اذا نحدرت ×× و بین اخری تلیها قیس اظفور ... او را حکیم سوری میخواندند ابیاتی بنام وی به طیب گهگاه بر سر و دمی و بر خوان بر خواندمی آن هزل فی الکلام شایع شد و سخن سنجان را پسنده گشت و بر اثر بشتافتند و ادیبان جهان نسختها برگرفتند ... رایج گشت و در افواه اوفتاد ... آغاز دیوان: این گفته سوری که گرفته است جهان را ×× سرمشق بود طایفه سورچران را »
انجام نسخه
« پایان دیوان: گر مدت عمرم بجهان مدت نوح است ×× از سور مرا توبه مانند نصوح است. سوریم نخوانند که اللهم العن. کتبه الحقیر حاجی صفای سلطان الکتاب شهر صفر المظفر 1321؛ پایان نسخه: تقریظ و تمجیدی است که نواب مستطاب والا ذوالریاستین آقای حاج شیخ الرئیس بر این دیوان نگاشته است. شعر او فردوس را ماند که اندر شعر اوست ×× آنچه در فردوس ما را وعده کرده ذوالمنن / کوثر است الفاظ عذب او و معنی سلسبیل ×× ذوق او انهار خمر و وزنش انهار لبن. این تقریظ را بیادگار نگاشتم فی جمادی الاخر سنه 1323
اشعار این دیوان در مدیح مظفرالدین شاه قاجار و اتابک اعظم و همچنین از اشعار بسحق اطعمه پیروی و تقلید شده است، شامل مقدمهای است مختصر و منثور، غزلیات، مقطعات، رباعیات، مسمطات، تقریظی از حاج شیخ الرئیس به نثر »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
از کتابخانه شخصی ضیاء لشکر به کتابخانه مبارکه منتقل شده
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 15 • صفحه 202 • ردیف 2
متن فنخا:
2. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 570
آغاز: آغاز مقدمه منثور: بسمله سبحانه و تعالی - این بنده ضیاء لشکر تقی دانش و یاران را باتفاق حشر افتاده بود با شکم باره مازندری و پرخوار کاسه و سفره حریفان تهی داشتی هیچگه بزمان وی از خوان بر نیامدیم مگر جوعان یک تنه کارده تن همی کردی و نصیب ده تن همیخوردی و لقمه همکاسه بقهر بربودی. مابین لقمته الاولی اذا نحدرت ×× و بین اخری تلیها قیس اظفور ... او را حکیم سوری میخواندند ابیاتی بنام وی به طیب گهگاه بر سر و دمی و بر خوان بر خواندمی آن هزل فی الکلام شایع شد و سخن سنجان را پسنده گشت و بر اثر بشتافتند و ادیبان جهان نسختها برگرفتند ... رایج گشت و در افواه اوفتاد ... آغاز دیوان: این گفته سوری که گرفته است جهان را ×× سرمشق بود طایفه سورچران را؛ انجام: پایان دیوان: گر مدت عمرم بجهان مدت نوح است ×× از سور مرا توبه مانند نصوح است. سوریم نخوانند که اللهم العن. کتبه الحقیر حاجی صفای سلطان الکتاب شهر صفر المظفر 1321؛ پایان نسخه: تقریظ و تمجیدی است که نواب مستطاب والا ذوالریاستین آقای حاج شیخ الرئیس بر این دیوان نگاشته است. شعر او فردوس را ماند که اندر شعر اوست ×× آنچه در فردوس ما را وعده کرده ذوالمنن / کوثر است الفاظ عذب او و معنی سلسبیل ×× ذوق او انهار خمر و وزنش انهار لبن. این تقریظ را بیادگار نگاشتم فی جمادی الاخر سنه 1323
اشعار این دیوان در مدیح مظفرالدین شاه قاجار و اتابک اعظم و همچنین از اشعار بسحق اطعمه پیروی و تقلید شده است، شامل مقدمهای است مختصر و منثور، غزلیات، مقطعات، رباعیات، مسمطات، تقریظی از حاج شیخ الرئیس به نثر؛ خط: نستعلیق، کا: حاج صفای سلطان الکاتب، تا: 1321ق؛ مجدول، با سه سرلوح مذهب مرصع مزدوج بسیار خوب، از کتابخانه شخصی ضیاء لشکر به کتابخانه مبارکه منتقل شده؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: مقوای ابره مخمل لاجوردی مذهب، 38ص، 12 سطر، اندازه: 21×33/8سم [ف: 3 - 675]