شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/141085
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- رجب 1287ق (1287 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نامشخص
- تعداد برگ و سطر:
- 150 برگ • 12 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 15×22سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • تیماج
آغاز نسخه
« دانی چرا هلال فلک قامتش خم است ×× اختر فشان سپهر زمژگان انجم است
در دیباجه این دیوان نام این شاعر جوزا تخلص ابوتراب بن حسن حسینی تصریح گردیده و از بیانات وی به دست میآید که در یکی از دهات نطنز (چشمه نام) میزیسته و آرزو داشته که غزلیات وی چون غزلیات خواجه حافظ مورد تفال گردد، از این رو آنها را مرتب به حروف تهجی بر حسب ردیفها نموده و «دلگشا» نام نهاده برای نشان دادن طرز شعر و مقام مرتبه شاعر چند بیت از مقدمه آن در اینجا ذکر میشود: «اینکه ما گفتیم وی را دلگشا ×× بهر تقبیح ضمیر مآدعی / اول ار بگشودنش خواهی اگر ×× شرح احوالی بگوید از وفا / هم سلام و هم تحیت بایدت ×× گفتن از بهر علی مرتضا / پس زبان بگشا به آواز جلی ×× با تو لای شه دین لافتی / گوی آیات همه ناد علی ×× پس تفال زن به نظم دلگشا / گربانصاف اندرین آری تودست ×× رحمتی خواهی فرستادن بما»، از بیانات دیباجه برمیآید که شاعر جز مندرجات این نسخه از دیوان (3500 بیت) اشعاری داشته، مندرجات آن عبارت است از: ترکیب بند (ناقص)، دیباچه، قصیده، غزلیات، ترجیعات، رباعیات، فردها، ابیات موجوده در آن در حدود 3500 بیت است »
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
این نسخه بنابر تصریح در ص 8 آغاز نگارش آن بوده و چنانکه از مندرجات پشت صفحه نخستین و حاشیه ص 298 نسخه به دست میآید به سال 1288 در دست شاعر بوده و ابیات و قصایدی بر آن افزوده و شاید همه نسخه نیز خط خود شاعر باشد
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 15 • صفحه 130 • ردیف 1
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 963
آغاز: دانی چرا هلال فلک قامتش خم است ×× اختر فشان سپهر زمژگان انجم است
در دیباجه این دیوان نام این شاعر جوزا تخلص ابوتراب بن حسن حسینی تصریح گردیده و از بیانات وی به دست میآید که در یکی از دهات نطنز (چشمه نام) میزیسته و آرزو داشته که غزلیات وی چون غزلیات خواجه حافظ مورد تفال گردد، از این رو آنها را مرتب به حروف تهجی بر حسب ردیفها نموده و «دلگشا» نام نهاده برای نشان دادن طرز شعر و مقام مرتبه شاعر چند بیت از مقدمه آن در اینجا ذکر میشود: «اینکه ما گفتیم وی را دلگشا ×× بهر تقبیح ضمیر مآدعی / اول ار بگشودنش خواهی اگر ×× شرح احوالی بگوید از وفا / هم سلام و هم تحیت بایدت ×× گفتن از بهر علی مرتضا / پس زبان بگشا به آواز جلی ×× با تو لای شه دین لافتی / گوی آیات همه ناد علی ×× پس تفال زن به نظم دلگشا / گربانصاف اندرین آری تودست ×× رحمتی خواهی فرستادن بما»، از بیانات دیباجه برمیآید که شاعر جز مندرجات این نسخه از دیوان (3500 بیت) اشعاری داشته، مندرجات آن عبارت است از: ترکیب بند (ناقص)، دیباچه، قصیده، غزلیات، ترجیعات، رباعیات، فردها، ابیات موجوده در آن در حدود 3500 بیت است؛ بیکا، تا: رجب 1287ق؛ افتادگی: انجام؛ این نسخه بنابر تصریح در ص 8 آغاز نگارش آن بوده و چنانکه از مندرجات پشت صفحه نخستین و حاشیه ص 298 نسخه به دست میآید به سال 1288 در دست شاعر بوده و ابیات و قصایدی بر آن افزوده و شاید همه نسخه نیز خط خود شاعر باشد؛ جلد: تیماج، 150گ، 12سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 3 - 208]