نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
/m/140984
کتابخانه و مخزن نگهداری: سلطنتی
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 2183

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح ✓
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) ✓
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
جمال مشهدی
تاریخ کتابت:
989ق (989 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 1 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
127 برگ • 12 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
20×30سم
کاغذ و جلد:
متن قطعه خطایی نخودی • مقوای روغنی بوم عنابی

آغاز نسخه

« خدایا بذات قدیمت قسم ×× که باشد نظیر وجودت عدم / قدیمی بآغاز لامتصف ×× اخیری بانجام نامتهم »

انجام نسخه

« استمه دن باندی بوجان ×× محنت اودی بالله بمان / ابرهیم دیر امان امان ×× یاندم دلبر یاندم دلبر تقسیمات این نسخه عبارت است از: مقدمه منثور، قصاید، غزلیات به ترتیب قوافی، رباعیات، غزلیات ترکی، مثنویات ترکی و مقطعات ترکی. در این نسخه هفت (7) مجلس تصویر مینیاتور آب و رنگ عالی طرح است دو نقش در صفحات اول کتاب احتمالا تصویر سلطان ابراهیم میرزا و دیگری خادم وی می‌باشد ...؟. و در این نسخه زیبا و پاکیزه در دو صفحه مقدمه منثور اثر سلیس و کلام رسا و فصیح دختر سلطان ابراهیم میرزا مشهود است که طرز تدوین دیوان پدر بزرگوار خویش را بازگو کرده و خلاصه آن چنین است: «موزونتر نهال کلامی که سخنوران فصاحت بیان و نکته پروران بلاغت نشان در بوستان سخنوری نشانند و در گلستان نکته پروری پرورانند ... مستور و محجوب نماند که این سفینه‌ای است محتوی بر بعضی اشعار و برخی ابیات که از نتایج طبع وقاد و فهم نقاد جنت مکان ابویم کساه الله تعالی حلل الرضوان و اسکنه اعلی درجات الجنان نگاشته لوح بیان گشته بود که بعد از آن که در واقعه عظمی و داهیه کبری آن حضرت مجموع نسخ اشعار فصاحت شعار و مسودات و منظومات بلاغت آثار ایشان تلف شده بود این ضعیفه قلیل البضاعه (متاسفانه نام وی را در این مکان عمدا و به نحو خشنی محو کرده اند). مالا يدرك كله لايترك کله بقدر وسع و امکان سعی و اهتمام نموده از هر بیتی بیتی و از هر فردی فردی فراهم آورده به امید آنکه شاید به این تقریب صاحبدلی زبان به استغفار و استرحام ایشان گشاید. غرض نقشی است کز ما باز ماند ×× که هستی را نمی‌بینم بقائی- مگر صاحبدلی روزی برحمت ×× کند در کار مسکینان دعائی »

مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه

مهر: حسین بن هدایت الله، رضا الحسینی، «مشیرالسلطنه»، ناصرالدین شاه قاجار
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 15 • صفحه 118 • ردیف 1
متن فنخا:
تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2183 آغاز: خدایا بذات قدیمت قسم ×× که باشد نظیر وجودت عدم / قدیمی بآغاز لامتصف ×× اخیری بانجام نامتهم؛ انجام: استمه دن باندی بوجان ×× محنت اودی بالله بمان / ابرهیم دیر امان امان ×× یاندم دلبر یاندم دلبر تقسیمات این نسخه عبارت است از: مقدمه منثور، قصاید، غزلیات به ترتیب قوافی، رباعیات، غزلیات ترکی، مثنویات ترکی و مقطعات ترکی. در این نسخه هفت (7) مجلس تصویر مینیاتور آب و رنگ عالی طرح است دو نقش در صفحات اول کتاب احتمالا تصویر سلطان ابراهیم میرزا و دیگری خادم وی می‌باشد ...؟. و در این نسخه زیبا و پاکیزه در دو صفحه مقدمه منثور اثر سلیس و کلام رسا و فصیح دختر سلطان ابراهیم میرزا مشهود است که طرز تدوین دیوان پدر بزرگوار خویش را بازگو کرده و خلاصه آن چنین است: «موزونتر نهال کلامی که سخنوران فصاحت بیان و نکته پروران بلاغت نشان در بوستان سخنوری نشانند و در گلستان نکته پروری پرورانند ... مستور و محجوب نماند که این سفینه‌ای است محتوی بر بعضی اشعار و برخی ابیات که از نتایج طبع وقاد و فهم نقاد جنت مکان ابویم کساه الله تعالی حلل الرضوان و اسکنه اعلی درجات الجنان نگاشته لوح بیان گشته بود که بعد از آن که در واقعه عظمی و داهیه کبری آن حضرت مجموع نسخ اشعار فصاحت شعار و مسودات و منظومات بلاغت آثار ایشان تلف شده بود این ضعیفه قلیل البضاعه (متاسفانه نام وی را در این مکان عمدا و به نحو خشنی محو کرده اند). مالا يدرك كله لايترك کله بقدر وسع و امکان سعی و اهتمام نموده از هر بیتی بیتی و از هر فردی فردی فراهم آورده به امید آنکه شاید به این تقریب صاحبدلی زبان به استغفار و استرحام ایشان گشاید. غرض نقشی است کز ما باز ماند ×× که هستی را نمی‌بینم بقائی- مگر صاحبدلی روزی برحمت ×× کند در کار مسکینان دعائی»؛ خط: نستعلیق، کا: جمال مشهدی، تا: 989ق؛ مهر: حسین بن هدایت الله، رضا الحسینی، «مشیرالسلطنه»، ناصرالدین شاه قاجار؛ مجدول، با سرلوح مذهب مرصع مزدوج سبک کار هرات؛ کاغذ: متن قطعه خطایی نخودی، جلد: مقوای روغنی بوم عنابی، 127ص، 12 سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 3 - 337]