شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/140984
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
✓
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- جمال مشهدی
- تاریخ کتابت:
- 989ق (989 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 127 برگ • 12 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 20×30سم
- کاغذ و جلد:
- متن قطعه خطایی نخودی • مقوای روغنی بوم عنابی
آغاز نسخه
« خدایا بذات قدیمت قسم ×× که باشد نظیر وجودت عدم / قدیمی بآغاز لامتصف ×× اخیری بانجام نامتهم »
انجام نسخه
« استمه دن باندی بوجان ×× محنت اودی بالله بمان / ابرهیم دیر امان امان ×× یاندم دلبر یاندم دلبر
تقسیمات این نسخه عبارت است از: مقدمه منثور، قصاید، غزلیات به ترتیب قوافی، رباعیات، غزلیات ترکی، مثنویات ترکی و مقطعات ترکی. در این نسخه هفت (7) مجلس تصویر مینیاتور آب و رنگ عالی طرح است دو نقش در صفحات اول کتاب احتمالا تصویر سلطان ابراهیم میرزا و دیگری خادم وی میباشد ...؟. و در این نسخه زیبا و پاکیزه در دو صفحه مقدمه منثور اثر سلیس و کلام رسا و فصیح دختر سلطان ابراهیم میرزا مشهود است که طرز تدوین دیوان پدر بزرگوار خویش را بازگو کرده و خلاصه آن چنین است: «موزونتر نهال کلامی که سخنوران فصاحت بیان و نکته پروران بلاغت نشان در بوستان سخنوری نشانند و در گلستان نکته پروری پرورانند ... مستور و محجوب نماند که این سفینهای است محتوی بر بعضی اشعار و برخی ابیات که از نتایج طبع وقاد و فهم نقاد جنت مکان ابویم کساه الله تعالی حلل الرضوان و اسکنه اعلی درجات الجنان نگاشته لوح بیان گشته بود که بعد از آن که در واقعه عظمی و داهیه کبری آن حضرت مجموع نسخ اشعار فصاحت شعار و مسودات و منظومات بلاغت آثار ایشان تلف شده بود این ضعیفه قلیل البضاعه (متاسفانه نام وی را در این مکان عمدا و به نحو خشنی محو کرده اند). مالا يدرك كله لايترك کله بقدر وسع و امکان سعی و اهتمام نموده از هر بیتی بیتی و از هر فردی فردی فراهم آورده به امید آنکه شاید به این تقریب صاحبدلی زبان به استغفار و استرحام ایشان گشاید. غرض نقشی است کز ما باز ماند ×× که هستی را نمیبینم بقائی- مگر صاحبدلی روزی برحمت ×× کند در کار مسکینان دعائی »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
مهر: حسین بن هدایت الله، رضا الحسینی، «مشیرالسلطنه»، ناصرالدین شاه قاجار
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 15 • صفحه 118 • ردیف 1
متن فنخا:
تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2183
آغاز: خدایا بذات قدیمت قسم ×× که باشد نظیر وجودت عدم / قدیمی بآغاز لامتصف ×× اخیری بانجام نامتهم؛ انجام: استمه دن باندی بوجان ×× محنت اودی بالله بمان / ابرهیم دیر امان امان ×× یاندم دلبر یاندم دلبر
تقسیمات این نسخه عبارت است از: مقدمه منثور، قصاید، غزلیات به ترتیب قوافی، رباعیات، غزلیات ترکی، مثنویات ترکی و مقطعات ترکی. در این نسخه هفت (7) مجلس تصویر مینیاتور آب و رنگ عالی طرح است دو نقش در صفحات اول کتاب احتمالا تصویر سلطان ابراهیم میرزا و دیگری خادم وی میباشد ...؟. و در این نسخه زیبا و پاکیزه در دو صفحه مقدمه منثور اثر سلیس و کلام رسا و فصیح دختر سلطان ابراهیم میرزا مشهود است که طرز تدوین دیوان پدر بزرگوار خویش را بازگو کرده و خلاصه آن چنین است: «موزونتر نهال کلامی که سخنوران فصاحت بیان و نکته پروران بلاغت نشان در بوستان سخنوری نشانند و در گلستان نکته پروری پرورانند ... مستور و محجوب نماند که این سفینهای است محتوی بر بعضی اشعار و برخی ابیات که از نتایج طبع وقاد و فهم نقاد جنت مکان ابویم کساه الله تعالی حلل الرضوان و اسکنه اعلی درجات الجنان نگاشته لوح بیان گشته بود که بعد از آن که در واقعه عظمی و داهیه کبری آن حضرت مجموع نسخ اشعار فصاحت شعار و مسودات و منظومات بلاغت آثار ایشان تلف شده بود این ضعیفه قلیل البضاعه (متاسفانه نام وی را در این مکان عمدا و به نحو خشنی محو کرده اند). مالا يدرك كله لايترك کله بقدر وسع و امکان سعی و اهتمام نموده از هر بیتی بیتی و از هر فردی فردی فراهم آورده به امید آنکه شاید به این تقریب صاحبدلی زبان به استغفار و استرحام ایشان گشاید. غرض نقشی است کز ما باز ماند ×× که هستی را نمیبینم بقائی- مگر صاحبدلی روزی برحمت ×× کند در کار مسکینان دعائی»؛ خط: نستعلیق، کا: جمال مشهدی، تا: 989ق؛ مهر: حسین بن هدایت الله، رضا الحسینی، «مشیرالسلطنه»، ناصرالدین شاه قاجار؛ مجدول، با سرلوح مذهب مرصع مزدوج سبک کار هرات؛ کاغذ: متن قطعه خطایی نخودی، جلد: مقوای روغنی بوم عنابی، 127ص، 12 سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 3 - 337]