نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

دیوان جامی

/m/140929
کتابخانه و مخزن نگهداری: مجلس
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 13156

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح ✓
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) ✓
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

تاریخ کتابت:
بی‌تاریخ
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 191 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق (زیبا)
تعداد برگ و سطر:
313 برگ • 15 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
16×24سم
کاغذ و جلد:
کاغذ نامشخص • تیماج زیتونی

آغاز نسخه

5 آغاز ثبت‌شده
دیباچه
« موزون ترین کلامی که غزل سرایان انجمن انس و محبت و قافیه سنجان ...، آغاز دیوان: برابر2، و در برخی نسخه‌ها: «عمری ز رخت بودم با خاطر خون جانا ×× و دعت و اودعت فی قلبی اشجانا». جامی بعداً دیباچه این دیوان را تغییر داده با این سرآغاز: «بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دستی بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گزار در دهان سخن وران شیرین کار شکر گفتار [برابر1]». آغاز غزلیات: برابر4؛ دیوان دوم: وسط العقد. جامی این دیوان را در سال 885 ق تنظیم نموده با دیباچه ای به نثر. »
دیباچه
« برابر3. آغاز غزلیات: نفحات و صلکت اوقدت جمرات شوقک فی الحشا ×× ز غمت به سینه کم آتشی که نزد زبانه کما تشاء. دیوان سوم: خاتمة الحياة. جامی آن را در سال 897ق جمع آوری نموده با دیباچه ای به نثر. »
دیباچه
« برابر5، آغاز غزلیات: برآمد شاه عشق از طور سینا ×× وز آنجا زد علم بر دیر مینا اوراق نسخه حاضر در صحافی جابجا شده و این بخش‌ها در آن موجودند: 1. دیوان اول (فاتحة الشباب) شامل: الف ـ مقدمه دیوان <!-- page: 114 --> (1پ-69پ) در آن اشعاری است در تحمید باری تعالی و مدح سلطان حسین بایقرا و سلطان سعید و پس از آن رباعیات که اشتباهاً از آخر نسخه در این جا صحافی شده است. آغاز مقدمه و نسخه: «در آغاز تصویر این تازه نقش ×× چو تممته گفتم از بهر فال/ خردمند دانا بسر حروف ×× از آن گفته دریافت تاریخ سال. چون در تاریخ سنه اربع و ثمانین و ثمانمائه که مدت عمر از شصت گذشته بود ...» ب ـ غزلیات، به ترتیب حروف آخر قوافی (70ر-263پ) »
آغاز 4
« عمر ز رخت بودم با خاطر خوش جانا ودعت و اودعت فی قلبی اشجانا، 2. دیوان روم: واسطة العقد، شامل: الف ـ غزلیات، به ترتیب حروف آخر قوافی (264ر-310پ) »
آغاز 5
« کلامت بس دقیق افتاد کلا ×× که در وقت ز مو فرقش توان کرد / لطافت در سخن‌های لطیفت سرت ×× کالماء او کاللون فی الورد»، انجام رباعیات و نسخه: از آتش سودای تو دم زد دل من ×× بر طارم افلاک علم زد دل من / دامان امید را ز مقصد پر یافت ×× در پی روی تو تا قدم زد دل من »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
عمر ز رخت بودم با خاطر خوش جانا ودعت اودعت فی قلبی اشجانا، 2. دیوان روم: واسطة العقد
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• برابر1
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 15 • صفحه 113 • ردیف 191
متن فنخا:
191. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13156 آغاز: آغاز دیباچه: موزون ترین کلامی که غزل سرایان انجمن انس و محبت و قافیه سنجان ...، آغاز دیوان: برابر2، و در برخی نسخه‌ها: «عمری ز رخت بودم با خاطر خون جانا ×× و دعت و اودعت فی قلبی اشجانا». جامی بعداً دیباچه این دیوان را تغییر داده با این سرآغاز: «بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دستی بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گزار در دهان سخن وران شیرین کار شکر گفتار [برابر1]». آغاز غزلیات: برابر4؛ دیوان دوم: وسط العقد. جامی این دیوان را در سال 885 ق تنظیم نموده با دیباچه ای به نثر. آغاز دیباچه: برابر3. آغاز غزلیات: نفحات و صلکت اوقدت جمرات شوقک فی الحشا ×× ز غمت به سینه کم آتشی که نزد زبانه کما تشاء. دیوان سوم: خاتمة الحياة. جامی آن را در سال 897ق جمع آوری نموده با دیباچه ای به نثر. آغاز دیباچه: برابر5، آغاز غزلیات: برآمد شاه عشق از طور سینا ×× وز آنجا زد علم بر دیر مینا اوراق نسخه حاضر در صحافی جابجا شده و این بخش‌ها در آن موجودند: 1. دیوان اول (فاتحة الشباب) شامل: الف ـ مقدمه دیوان (1پ-69پ) در آن اشعاری است در تحمید باری تعالی و مدح سلطان حسین بایقرا و سلطان سعید و پس از آن رباعیات که اشتباهاً از آخر نسخه در این جا صحافی شده است. آغاز مقدمه و نسخه: «در آغاز تصویر این تازه نقش ×× چو تممته گفتم از بهر فال/ خردمند دانا بسر حروف ×× از آن گفته دریافت تاریخ سال. چون در تاریخ سنه اربع و ثمانین و ثمانمائه که مدت عمر از شصت گذشته بود ...» ب ـ غزلیات، به ترتیب حروف آخر قوافی (70ر-263پ) آغاز: عمر ز رخت بودم با خاطر خوش جانا ودعت و اودعت فی قلبی اشجانا، 2. دیوان روم: واسطة العقد، شامل: الف ـ غزلیات، به ترتیب حروف آخر قوافی (264ر-310پ)، آغاز: «کلامت بس دقیق افتاد کلا ×× که در وقت ز مو فرقش توان کرد / لطافت در سخن‌های لطیفت سرت ×× کالماء او کاللون فی الورد»، انجام رباعیات و نسخه: از آتش سودای تو دم زد دل من ×× بر طارم افلاک علم زد دل من / دامان امید را ز مقصد پر یافت ×× در پی روی تو تا قدم زد دل من؛ خط: نستعلیق زیبا، کا: سلطان علی المشهدی، بی‌تا؛ مجدول، با سرلوح مزدوج مذهب، یادداشتی از احمد حسینی نطنزی متخلص به کشته که در سال 1239 نوشته است؛ جلد: تیماج زیتونی، 313گ، 15 سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 36 - 233]