الدر المسلوک فی احوال الانبیاء و الاوصیاء و الخلفاء و الملوک

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 179 جلد یکم کتاب را در بر دارد که سه رکن از پنج رکنی است؛ خط: نسخ، کا: محمد حسین پسر محمد امین، تا: محرم 1240ق؛ از روی نسخه خط ابراهیم بن سلیمان موسوی حسینی که به روزگار نگارنده نوشته شده بود نویسانده شده و در تاریخ دهم شعبان همین سال (1240) مقابله و تصحیح شده است، مصحح، مقابله شده با نشان «بلغ قبالا»؛ اینک نسخه‌ها: الف. نسخه‌های چهار رکنی: 1. نسخه (مجلس) این نسخه فقط هفت برگ آغاز کتاب را در بر دارد. و در دیباچه آن کتاب را «در المسلوک» نامیده و آن را به یک پیش گفتار در آغاز خلقت و چهار رکن 1) پیغمبران، 2) پادشاهان باستانی، 3) خلیفه‌های اسلام، 4) پادشاهان اسلام، و خاتمه در آخر الزمان، بخش کرده و نیز می‌گوید: در این کتاب تاریخ را از آغاز پیدایش تا سال 806 آورده‌ام [گویا پایان سال 806 برای رکن چهارم باشد] این نسخه هفت برگی در آغاز نسخه هشت رکنی مجلس نهاده شده و هر دو تاریخ (1091ق) نوشته شده و به شماره 545 در فهرست [اعتصامی در فهرست (ج 2ص 321) این دو نسخه چهار رکنی و هشت رکنی را یکی پنداشته و دچار اشتباه‌ها شده، مانند اینکه 806 را تاریخ نگارش پنداشته، و صاحب اعیان الشیعه نیز به این اشتباه دچار و آن را غلط پنداشته است] یادداشت شده است؛ 2. نسخه حاج عماد فهرسی که اکنون در کتابخانه رضوی است و صاحب ذریعه آن را جلد یکم در المسلوک شمرده و به سال 806 پایان یافته نیز گویا چهار رکنی باشد. ب. نسخه‌های پنج رکنی: 1. نسخه دو جلدی کتابخانه صدر به بغداد؛ 2. نسخه 179 دانشگاه که فقط جلد یکم را در بر دارد. در این دو نسخه نگارنده فقط یک رکن بر چهار رکن پیشین افزوده است. فهرست بخش‌های این کتاب در نسخه 179 دانشگاه چنین است: پیش گفتار در آغاز پیدایش خلقت، رکن 1) پیغمبران، 2) امامان و عمرهای دراز افسانه‌ای، 3) پادشاهان باستانی، ایران، یونان، روم، مصر، یمن، سبأ، شام، حیره، کنده، حجاز، وقایع عرب، ملتها، 4) خلیفه‌ها و پادشاهان اسلام، 5) زندگی یاران پیغمبر و تابعان و رویدادهای جهان، پایان نامه در پیشگوئی‌های مذهبی و آخرین بخش در رستاخیز است. در پایان نسخه دانشگاه (گ187ب) مردی به نام ابراهیم پسر سلیمان موسوی حسینی که گویا شاگرد نگارنده بوده است مدرک‌های کار او را یاد کرده و می‌گوید چون در این کتاب نادرستی‌ها دیدم آن را با اجازه نگارنده درست کردم. آغاز جلد یکم: «الحمدلله الذی احسن کل شیء خلقه و بدأ خلق الانسان من طین، فتبارک الله احسن ... و بعد فهذا کتاب ...»، انجام جلد یکم: «ما مضى فات، و الموصل غیب، و لک الساعة التى انت فیها فقال الله خیرها و نعوذ به من شرها، و الحمدلله وحده و صلى الله ... تم النصف الاول من کتاب ...»، آغاز جلد دوم: «الرکن الرابع فی ایام الخلفاء من المسلمین و الحکام و السلاطین». انجام جلد دوم: «وهاهنا منتهى ما اردناه و آخر ما قصدناه»؛ ج. نسخه شش رکنی: از نسخه‌هایی که صاحب ذریعه می‌شناساند فقط نسخه کتابخانه شیخ حسن مظفر در نجف است که شش رکن دارد و رکن ششم آن در تاریخ همه جهان از آدم تا روزگار نگارش است (الذریعه 8: 71)؛ د. نسخه هشت رکنی: کوچکترین نسخه‌های این کتاب این نسخه است که هشت رکن و 8500 بیت نوشته در یک جلد است. در دیباچه آن نام کتاب و نام نگارنده هست. این نسخه به شماره 545 در کتابخانه (مجلس) ثبت شده است و پیش از آن هفت برگ از نسخه در المسلوک چهار رکنی دیده می‌شود و اعتصامی فهرست نگار مجلس بررسی نکرده در جلد دوم فهرست (ص 321) این دو کتاب را یکی شمرده است. فهرست هشت رکن این نسخه چنین است: پیش گفتار، رکن 1) آغاز پیدایش، 2) پادشاهان باستانی، 3) خلفاء، 4) امامان، 5) دراز عمرها، 6) یاران و تابعان، 7) پادشاهان اسلام، 8) رویدادهای جهان، خاتمه آخر الزمان، آخرین فصل در رستاخیز. آغاز این نسخه مانند آغاز نسخه پنج رکنی است نه مانند آغاز چهار رکنی. نسخه‌های دیگر: نسخه‌ای از این کتاب به خامه نگارنده نزد شیخ عبدالحسین در خراسان هست (اعیان الشیعه ج 8 ص 484) و نسخه‌ای نیز نزد خود سید محسن عاملی صاحب اعیان الشیعه هست که به سال 1094ق پایان یافته است (الذریعه 8: 71)؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج حنایی، 187گ، 21 سطر (12×21)، اندازه: 20×30سم [ف: 2 - 568]