شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
پیوند کوتاه:
/m/132054
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
✓
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
✓
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
✓
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- دستخط مؤلف (نادر میرزا قاجار)
- تاریخ کتابت:
- قرن 13 و 14
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- ثلث، نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 81 برگ • 19 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 20/3×32/5سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • مقوایی با روکش تیماج قهوهای
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله ستودن مر ایزدی را که نتوانم گفت او کیست و کجاست ... همی گوید بنده خاکسار ... نادر پور بدیع الزمان قاجار صاحب اختیار سالی چنان افتاد که به آذرآبادگان بروستاها در تابستان بسر میبردم ... مرا خوی بود بنگاه کردن در نامهای تازی و پارسی و آن فراهم نبود زیرا که یکتنه به لشگرگاه آمده بودم که شهنشاه زاده جانشین تاجدار به او جان پرده سرای زده سپس نبشته آمداز تبریز که بچگان نالانند ... شبی بانوی من گفت بیا تا چامه گوییم که شب دراز است و افسون خواب جامه است گفتم نخست تو گوی و من نیز داستانی آرم و دیگر شب گویم سرود که خورشهای ایران چند گونه است گفتم چه دانم خوردنی و پختنی زنان سازند ... بانو همی گفت و من همی نوشتم شبها تا این نامه به پایان آمد بس نیکو و نغز و مرا این درست است که چونامه تا کنون ننوشته اند ... »
انجام نسخه
« و او را بنزد ایزد بیهمتا دستگاهی و جاهی است که هر چه خواهد دهد. چون این گفتار بشنودم نخست خدای را نماز کردم و سپاس گفتم و به تیره خاک غلطیدم و کدبانو را بستودم بپاک دامنی و پاکیزه روئی و او را زندگانی بس وراء [مشکوک (؟)] خواستم از خداوند فریشته گر فریشته ور، و روی بماه که [کذا] کردم و زمین بوسیدم که فرمان ایزد چنین است و خامه از دست بیفکندم و لب فرو بستم چه از خوردنی باتمام رسید »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
. ؛ ، ؛ آباد که ملک پسر عم اکرم نواب علیقلی میرزاست در چادر با اهل عیال نشسته بخواندن این کتاب مشغول بودم. خداوند عالم بر باب بزرگوارم رحمت کند که هر چه پختنی میخواهم از این روی یاد گرفته میپزم»، روی برگ نخست قسمتی هست با عنوان «نسب المؤلف» که دکتر مجاهد در آغاز خوراک های ایرانی آن را نقل ترجمه کرده، فهرست بخشها نیز روی همین برگ نوشته شده
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
مشکوک (؟)
•
کذا
•
مانند «ترنج» ولی بدون نقطه
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 14 • صفحه 177 • ردیف 1
متن فنخا:
1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8145/2
آغاز: برابر؛ انجام: و او را بنزد ایزد بیهمتا دستگاهی و جاهی است که هر چه خواهد دهد. چون این گفتار بشنودم نخست خدای را نماز کردم و سپاس گفتم و به تیره خاک غلطیدم و کدبانو را بستودم بپاک دامنی و پاکیزه روئی و او را زندگانی بس وراء [مشکوک (؟)] خواستم از خداوند فریشته گر فریشته ور، و روی بماه که [کذا] کردم و زمین بوسیدم که فرمان ایزد چنین است و خامه از دست بیفکندم و لب فرو بستم چه از خوردنی باتمام رسید.
خط: نسخ (با عناصری از ثلث)، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13 و 14؛ رکابهدار، مصحح؛ در حاشیه برگ 144ر یادداشت بسیار مهمی است که آن را فرزند مؤلف بدین شرح نگاشته: «شب بیست و یکم شهر صفر المظفر مطابق 1310 هجری از دهشت مرض وبا از شهر تبریز گریخته در قریه ... [مانند «ترنج» ولی بدون نقطه] آباد که ملک پسر عم اکرم نواب علیقلی میرزاست در چادر با اهل عیال نشسته بخواندن این کتاب مشغول بودم. خداوند عالم بر باب بزرگوارم رحمت کند که هر چه پختنی میخواهم از این روی یاد گرفته میپزم»، روی برگ نخست قسمتی هست با عنوان «نسب المؤلف» که دکتر مجاهد در آغاز خوراک های ایرانی آن را نقل و ترجمه کرده، فهرست بخشها نیز روی همین برگ نوشته شده؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوهای، 81گ (118پ-198ر)، 19 سطر، اندازه: 20/3×32/5سم [ف: 27/1-269]