نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

آغاز و انجام

پدیدآور اثر: فیاض
/m/12196
کتابخانه و مخزن نگهداری: مجلس
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 1109/17

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 13
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 1 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
37 برگ • 13 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
11×16سم
کاغذ و جلد:
فرنگی سفید • گالینگور مشکی عطف تیماج قهوه‌ای

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بر ضمیر منیر برادران مخفی نماند که مراتب آغاز و انجام را مرشدان کبار و دبیران عالی مقدار کتابها بیان فرموده اند و حقیر را یاری آن نبوده و نیست که توانم به آن زبان بیان نمایم لهذا دو کلمه به طریق قصه مذکور میشود و این قصه آغاز و انجام نام نهادم. ملتمس از برادران و یاران آن که در صدد نکته گیری برنیامده در اصلاح آن کوشند. اما راوی اخبار و ناقل آثار یعنی فیاض خاکسار به عرض میرساند که عرصه‌ای بود در عدم و آن را نام بود مشهور به قدم و پادشاهی بود که در آن شهر صاحب کرم با هزار غلام که متصف به صفاتند در خلوت خانه کنت کنزاً قرار و آرام داشت روزی خواهش نمود که عظمت و بزرگی خود را به ظهور آورد یکی از غلامان را که بدیع نام بود منصب و صاحب جاهی عقل کل مفوض داشت و عقول را در تحت وی مقرر داشت و دیگری که باعث نام بود حکومت نفس کل به وی. »

انجام نسخه

منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« به خلوت خانه وحدت نشست و در کثرت بر روی خود بست نه کسی را با او نازی و نه او را به کسی نیازی و به زبان حال میفرمود: ای آن که طلبکار خدایی به خود آی ×از خود بطلب کز تو جدا نیست خدای. این دو کلمه به جهت فرزندی نورالله سلمه الله مرقوم رقم حقیر فیاض گردید استدعا آنکه به شکسته بسته این فقیر نظر نموده و از راه ذره پروری به فاتحه ای یاد آوری فرمائید زیرا که فرموده اند: بدی را در عوض بدی سنگساری نیکی را در عوض نیکی خیر خواری، بدی را در عوض نیکی کار عبدالله انصاری. خلاصه آن که: حامی معاد و مبداء ما وحدت است و بس - ما در میان کثرت موهوم و السلام. »
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 1 • صفحه 222 • ردیف 1
متن فنخا:
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1109/17 آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق؛ بی‌کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: گالینگور مشکی عطف تیماج قهوه‌ای، 37ص (250-286)، قطع: رقعی، 13 سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 3-560]