نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- محتملاً قرن 13
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 20 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 78 برگ • 16 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 10×17سم
- کاغذ و جلد:
- فرنگی • تیماج قرم
آغاز نسخه
« بسمله، مقدمه، بدان اسعدک الله تعالی فی الدارین که حساب علمیست که ازو دانسته میشود »
انجام نسخه
« و سر از ... زمان واحفظ وصیتی الیک و الله حفیظ علیک
این رساله که در علم حساب تدوین یافته است متاسفانه فاقد نام نویسنده میباشد ولی از ظاهر مطالب مندرج در آن بر میآید که رساله مزبور ترجمه ای از یک کتاب عربی است در حساب، زیرا جمله بندی عبارات آن حکایت از ترجمه از زبان دیگر میکند و اصل آن مبتنی بر یازده باب است که خود ابواب آن نیز به فصولی چند تقسیم میشود بدین شرح: باب 1. شامل شش فصل: 1) جمع، 2) تنصیف، 3) تفریق، 4) ضرب، 5) قسمت، 6) جذر، باب 2. کسور آغاز میشود که آن حاوی سه مقدمه و شش فصل است، باب 3. استخراجات مجهولات به اربعه متناسبه، باب 4. استخراج مجهولات به حساب خطائین، باب 5. استخراج مجهولات به عکس عمل، باب 6. مساحت و آن نیز در دو مقدمه و سه فصل است، باب 7. توابع مساحات، باب 8 استخراج مجهولات به طریق جبر و مقابله حاوی دوازده فصل، باب 9. قواعد لطیفه که محتاجست محاسب را در استخراج مطالب، باب 10. ذکر قواعدی که در کتب دیگر نبوده است و در اینجا آورده شده است، باب 11. مسائل متفرقه »
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
این رساله که در علم حساب تدوین یافته است متاسفانه فاقد نام نویسنده میباشد ولی از ظاهر مطالب مندرج در آن بر میآید که رساله مزبور ترجمه ای از یک کتاب عربی است در حساب، زیرا جمله بندی عبارات آن حکایت از ترجمه از زبان دیگر میکند و اصل آن مبتنی بر یازده باب است که خود ابواب آن نیز به فصولی چند تقسیم میشود بدین شرح: باب 1. شامل شش فصل: 1) جمع، 2) تنصیف، 3) تفریق، 4) ضرب، 5) قسمت، 6) جذر، باب 2. کسور آغاز میشود که آن حاوی سه مقدمه و شش فصل است، باب 3. استخراجات مجهولات به اربعه متناسبه، باب 4. استخراج مجهولات به حساب خطائین، باب 5. استخراج مجهولات به عکس عمل، باب 6. مساحت و آن نیز در دو مقدمه و سه فصل است، باب 7. توابع مساحات، باب 8 استخراج مجهولات به طریق جبر و مقابله حاوی دوازده فصل، باب 9. قواعد لطیفه که محتاجست محاسب را در استخراج مطالب، باب 10. ذکر قواعدی که در کتب دیگر نبوده است و در اینجا آورده شده است، باب 11. مسائل متفرقه
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 12 • صفحه 993 • ردیف 20
متن فنخا:
20. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2106
آغاز: بسمله، مقدمه، بدان اسعدک الله تعالی فی الدارین که حساب علمیست که ازو دانسته میشود؛ انجام: و سر از ... زمان واحفظ وصیتی الیک و الله حفیظ علیک
این رساله که در علم حساب تدوین یافته است متاسفانه فاقد نام نویسنده میباشد ولی از ظاهر مطالب مندرج در آن بر میآید که رساله مزبور ترجمه ای از یک کتاب عربی است در حساب، زیرا جمله بندی عبارات آن حکایت از ترجمه از زبان دیگر میکند و اصل آن مبتنی بر یازده باب است که خود ابواب آن نیز به فصولی چند تقسیم میشود بدین شرح: باب 1. شامل شش فصل: 1) جمع، 2) تنصیف، 3) تفریق، 4) ضرب، 5) قسمت، 6) جذر، باب 2. کسور آغاز میشود که آن حاوی سه مقدمه و شش فصل است، باب 3. استخراجات مجهولات به اربعه متناسبه، باب 4. استخراج مجهولات به حساب خطائین، باب 5. استخراج مجهولات به عکس عمل، باب 6. مساحت و آن نیز در دو مقدمه و سه فصل است، باب 7. توابع مساحات، باب 8 استخراج مجهولات به طریق جبر و مقابله حاوی دوازده فصل، باب 9. قواعد لطیفه که محتاجست محاسب را در استخراج مطالب، باب 10. ذکر قواعدی که در کتب دیگر نبوده است و در اینجا آورده شده است، باب 11. مسائل متفرقه؛ خط: نسخ، بیکا، تا: محتملاً قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرم، 78گ، 16 سطر (6/5×12)، اندازه: 10×17سم [ف: 5 - 117]