حديقة المعارف

« بسمله بهترین سزاواری که بلبل زبان عارفان در گلشن بیان آغاز کند و خوشترین نغمه ای که از نوای آن مرغ روح مجردان در روضه جنان به پرواز آید ثنای پادشاهی است که لمعات انوار وجودش از ذرات موجودات تابان است که الله نور السموات و الارض ... تلویح در تشبیه دل بچراغ و جان بنور حقیقت انسانی هر چند فی نفسه مجردست از انطباع در مواد جسمانی اما چون ظهور کمالاتش على تلو المبداء و اقتضاء شان الوحدة بی آنک متنزل و متعلق شود بماده لطیف که مناسب قدس و نزاهت او باشد ممکن به حکمت قدیم ماده عنصری را بتأثیرات اجرام فلکی از حضیض کثافت بحرکت رجوعی که متمم دوری است در مدارج مزاج كسر سورت کثرت و تضاد داده و بمعارج اظلال وحدت حقیقی که عبارت از مراتب اعتدالات کانی و نباتی و حیوانی است گذرانیده ... »