نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

آداب القمار

/m/11406
کتابخانه و مخزن نگهداری: ملک
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 494/1

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
ذیقعده 1314 (1314 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 8 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق، نسخ
تعداد برگ و سطر:
162 برگ • 15 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
14×21/6سم
کاغذ و جلد:
کاغذ نامشخص • میشن مشکی

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسم الله الرحمن الرحیم ×× داد نخست است ز نرد قدیم / ای نقش جهان ز صنع تو گشته پدید ×× در حکم تو کعبتین ماه و خورشید ... ستایشی که پاک بازان منصوبه نرد بندگی را شاید و نیایشی که یکه تازان رقعه شطرنج پرستندگی را باید حمد و ثنای منصوبه پرداز نرد وجود و رقعه ساز شطرنج موجود است ... و بعد طرازنده این رقعه نرد مروت و فرازنده بقعه قمار خانه فتوت بنده کمین شهریار محمد امین قاجار دراندرز نصیحت فرزند دلبند خود چنین گوید ای فرزند سعادتمند در آغاز جوانی چنانکه بیشتر کس را افتد و دانی مرا پدر تا جور سایه از سر برگرفت و از جای فانی بسرای جاودانی برفت ... »

انجام نسخه

« بدان ای فرزند من این کتاب را به مقتضای رای مهر نمای شاهنشاه جهان به دستاری و ربط و آن الفاظ و اشعار میرزای مشتری که سالها است معاشر شب و روز من است انجام دادم که گاهی از مطالعه آن به عیبهای قمار و بی شانی مقامرین آگاهی یافته هیچ وقت پیرامون این عمل نگردی و الله بصیر بالعباد. تمت الکتاب الموسوم بقمـارخانه مستعجلا بید اقل الشعراء ابراهیم المتخلص بمشتری الطوسی. کس نداند که پس پرده که خوب است و که زشت. فی شهر ذی القعدة الحرام 1293 »

مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه

مهر نمای شاهنشاه جهان به دستاری و ربط و آن الفاظ و اشعار میرزای مشتری که سالها است معاشر شب و روز من است انجام دادم که گاهی از مطالعه آن به عیبهای قمار و بی شانی مقامرین آگاهی یافته هیچ وقت پیرامون این عمل نگردی و الله بصیر بالعباد. تمت الکتاب الموسوم بقمـارخانه مستعجلا بید اقل الشعراء ابراهیم المتخلص بمشتری الطوسی. کس نداند که پس پرده که خوب است و که زشت. فی شهر ذی القعدة الحرام 1293
تملک: اسمعیل بن علی اکبر با تاریخ ربیع الاول 1314
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• از روی نسخه کتابت شده توسط میرزای مشتری در ذیقعده 1293 (شاید همان نسخه آستان قدس ش 4872/2 یا نسخه کتابخانه ملی تبریز)
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 1 • صفحه 142 • ردیف 8
متن فنخا:
8. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 494/1 آغاز: برابر؛ انجام: بدان ای فرزند من این کتاب را به مقتضای رای مهر نمای شاهنشاه جهان به دستاری و ربط و آن الفاظ و اشعار میرزای مشتری که سالها است معاشر شب و روز من است انجام دادم که گاهی از مطالعه آن به عیبهای قمار و بی شانی مقامرین آگاهی یافته هیچ وقت پیرامون این عمل نگردی و الله بصیر بالعباد. تمت الکتاب الموسوم بقمـارخانه مستعجلا بید اقل الشعراء ابراهیم المتخلص بمشتری الطوسی. کس نداند که پس پرده که خوب است و که زشت. فی شهر ذی القعدة الحرام 1293 خط: نسخ و نستعلیق؛ بی‌کا، تا: ذیقعده 1314؛ از روی نسخه کتابت شده توسط میرزای مشتری در ذیقعده 1293 (شاید همان نسخه آستان قدس ش 4872/2 یا نسخه کتابخانه ملی تبریز)، در پشت ورق اول یادداشتی است از اسماعیل بن علی اکبر مبنی بر این که نسخه را جزء جزء از میرزای مشتری گرفته و دستور استنساخ آن را داده است؛ تملک: اسمعیل بن علی اکبر با تاریخ ربیع الاول 1314؛ جلد: میشن مشکی، 162ص (4-165)، 15 سطر، اندازه: 14×21/6سم [ف: 5-44]