شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
پیوند کوتاه:
/m/11399
نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
✓
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
✓
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- دستخط مؤلف (قاجار، محمد امین میرزا)
- تاریخ کتابت:
- بی‌تاریخ
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 2 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق، نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 304 برگ • 11 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 15×23/5سم
- کاغذ و جلد:
- ترمه آهارمهره بخور رنگ • مقوای روکش تیماج گلی رنگ مجدول کمند دار زرین حاشیه ریسه گل و برگ طلایی
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسم الله الرحمن الرحیم ×× داد نخست است ز نرد قدیم / ای نقش جهان ز صنع تو گشته پدید ×× در حکم تو کعبتین ماه و خورشید ... ستایشی که پاک بازان منصوبه نرد بندگی را شاید و نیایشی که یکه تازان رقعه شطرنج پرستندگی را باید حمد و ثنای منصوبه پرداز نرد وجود و رقعه ساز شطرنج موجود است ... و بعد طرازنده این رقعه نرد مروت و فرازنده بقعه قمار خانه فتوت بنده کمین شهریار محمد امین قاجار دراندرز نصیحت فرزند دلبند خود چنین گوید ای فرزند سعادتمند در آغاز جوانی چنانکه بیشتر کس را افتد و دانی مرا پدر تا جور سایه از سر برگرفت و از جای فانی بسرای جاودانی برفت ... »
انجام نسخه
منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بندگان را نیز مترصد بودن باید تا آنکه نظام عیش را سببی دیگر از اسباب زاید یا مالک ازمنه امور پس از آنکه سد این باب فرمود فتح دیگر باب فرماید اگر قهرمان حکمش سد باب حرامی نمود فتح باب حلالی نیز خواهد فرمود انشاء الله انه قادر علی ذلک تمت الکتاب. [دنا 45/1 (به نام محمد امین قاجار و مشتری خراسانی که یک رساله است)؛ منزوی 1709/2] »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
کشی رنگین است، در پیشانی صفحه اول ، بین السطور دو صفحه اول طلا اندازی دندان موشی است، در صفحات 38 54-72-80-98 تصاویر آلات ادوات قمار به آب زر ترسیم شده است
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 1 • صفحه 141 • ردیف 2
متن فنخا:
2. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 798
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق خوب؛ کاتب = مؤلف، بی‌تا؛ صفحات مجدول کمندکشی زرین رنگین است، در پیشانی صفحه اول یک سرلوح کنگره‌ای و یک کتیبه مذهب منقش مرصع بسیار خوب طرح است، بین السطور دو صفحه اول طلا اندازی دندان موشی است، در صفحات 38 و 54-72-80-98 تصاویر آلات و ادوات قمار به آب زر ترسیم شده است؛ کاغذ: ترمه آهارمهره بخور رنگ، جلد: مقوای روکش تیماج گلی رنگ مجدول کمند دار زرین حاشیه ریسه گل و برگ طلایی، 304ص، قطع: وزیری متوسط، 11 سطر، اندازه: 15×23/5سم [ف: 7-554]