حاشية الشفاء

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1785 آغاز: فی الجواب ان المراد ان اثبات الله تعالى و بحسب وجوده فی نفسه ليس مطلوبا فی غير هذا العلم و انما يبحث الطبيعى عن اثبات ان مبدأ الحركة غير متناه ... و هذا اولى فی الاعتذار من الذى سيذكره الشيخ. و الحاصل ان وجود الواجب فی نفسه ليس مطلوبا فی شىء من العلوم الا هذا العلم انتهى. و قال بعض الاعلام، ايده الله فيه نظر، اما فی السؤال فلان اثبات ان المتحركات لا بدلها من الانتهاء الى محرك غير متناه التأثير؛ انجام: برابر كاتب = مؤلف، بی‌تا؛ افتادگی: آغاز و وسط؛ بر طبق چند نوشته‌ای كه در صفحه 228 و 232 و نيز به قرينه خط‌خوردگی‌ها و تغييراتی كه در بسياری از صفحات موجود است نسخه اصل و به خط مصنف است، اما كامل نيست. و از آغاز و ميان مقداری از كتاب را ندارد؛ بين صفحه 222 (آخرين صفحه نسخه قبل) و نخستين صفحه اين نسخه، 5 صفحه سفيد است. اين قسمت بدين سطور پايان يافته: و قال بعض شارحی الكتاب يعنی ان ذاته تعالى من حيث الذات يظهر مرة اخرى بتلك الكثرة التى هی آيات دالة على وجودها ... انتهى و فيه بعد، و الوجه جعل الخبر ... اشارة الى العلم التفصيلی و الى انه لا يقتضى ذلك كثرة فی عين ذاته على الوجه الذى ذكرنا»، پس از 3 صفحه سفيد قسمت ديگری (از صفحه 302) شروع می‌گردد و آغاز اين قسمت چنين است: «قوله فالاول باعتبار ان له ماهية مجردة [الى آخره] العاقل هو الذى عنده صورة مجردة لشىء. سواء كان ذالك الشىء ذاته او غيره ... و لا يجوز ان يكون عاقلا لهذه المبصرات [الى آخره] الغرض من هذا الكلام ... بيان ان علم الباری تعالى بالمحسوسات الجزئية ...»، بر بالای برخی از صفحات بسمله و صلوات و اين جمله نوشته شده: «ربنا سهل و ارشدنا الى الحق» يا دعايی نظير آن و اين خود از قراين آن است كه نسخه اصل است، زيرا از دانشمندان و فقهای متأخران سنت بسيار ديده شده كه هنگام تأليف كتابی بالای صفحات بسمله و ثنا را تكرار كرده‌اند. پايان صفحه پنجم اين نسخه (ص 232 دفتر) اين نوشته ديده می‌شود: «قدری از حاشيه مرحوم ملا محمد باقر سبزواری بخط شريف مرحوم مصنف بر الهيات «شفا» از فصل دوم از مقاله پنجم تا آخر آنچه نوشته»؛ 99ص (228-326) [ف: 5 - 176]