محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
منظومات علیه صائنیه
مؤلف: ترکه اصفهانی، علی بن محمد
ملک • ش: 4029/3
فنخا: ج 32، ص 166
منظومه
مؤلف: یوسفی هروی، یوسف بن محمد
دانشگاه • ش: 308/4
فنخا: ج 32، ص 167
منظومه
مؤلف: یوسفی هروی، یوسف بن محمد
دانشگاه • ش: 4568/4-ف
فنخا: ج 32، ص 167
منظومة البيان
مؤلف: حسینی سیفی، محمد بن محمد مهدی
دانشگاه • ش: 2611/2
فنخا: ج 32، ص 170
منظومة البيان
مؤلف: حسینی سیفی، محمد بن محمد مهدی
دانشگاه • ش: 6530/11
فنخا: ج 32، ص 170
منظومة تمیمی
مؤلف: تمیمی، محمد بن امیل
دانشگاه • ش: 9731/14
فنخا: ج 32، ص 170
منظومة فی التحقیق
مؤلف: فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود
دانشگاه • ش: 1142/15-ف
فنخا: ج 32، ص 176
منظومة فیما ورد من الافعال بالواو و الیاء
مؤلف: ابن مالک، محمد بن عبدالله
ملک • ش: 2842/36
فنخا: ج 32، ص 178
منظومة فیما ورد من الافعال بالواو و الیاء
مؤلف: ابن مالک، محمد بن عبدالله
سپهسالار • ش: 7545/6
فنخا: ج 32، ص 178
منظومة فیما ورد من الافعال بالواو و الیاء
مؤلف: ابن مالک، محمد بن عبدالله
حقوق • ش: 356/8 - ج
فنخا: ج 32، ص 178
منظومة فی المؤنثات المعنوية
مؤلف: ابن حاجب، عثمان بن عمر
دانشگاه • ش: 5236/2
فنخا: ج 32، ص 179
منظومة لامیة
مؤلف: ابن جزری، محمد بن محمد
ملک • ش: 303/10
فنخا: ج 32، ص 179
المنظومة للغزالی و ما یتعلق فیها
مؤلف: ناشناخته
مجلس • ش: 1178/33
فنخا: ج 32، ص 179
منع الزوجة نفسها قبل الدخول عن الزوج حتى تقبض المهر
مؤلف: شیخ بهائی، محمد بن حسین
دانشگاه • ش: 918/5
فنخا: ج 32، ص 181
منع الزوجة نفسها قبل الدخول عن الزوج حتى تقبض المهر
مؤلف: شیخ بهائی، محمد بن حسین
مجلس • ش: 4900/50
فنخا: ج 32، ص 181
من علامات الاعتماد على العمل نقصان الرجاء عند وجود الزلل
مؤلف: مکی، تاج الدین بن عطاءالله
دانشگاه • ش: 7208/30
فنخا: ج 32، ص 182
المنع من تفضیل الملائکة علی الانبیاء
مؤلف: علم الهدی، علی بن حسین
دانشگاه • ش: 1162/21-ف
فنخا: ج 32، ص 183
منع المنع عن الجمع بين الفاطميتين
مؤلف: آقامحمد علی کرمانشاهی
الهیات • ش: 98/2
فنخا: ج 32، ص 183
المنفعة
مؤلف: جابر بن حیان
مهدوی • ش: 327/4
فنخا: ج 32، ص 184
المنفعة
مؤلف: جابر بن حیان
مجلس • ش: 4932/5
فنخا: ج 32، ص 184
المنفعة
مؤلف: جابر بن حیان
ملک • ش: 6465/12
فنخا: ج 32، ص 184
المنفعة
مؤلف: جابر بن حیان
ملک • ش: 3119/7
فنخا: ج 32، ص 184
منفعت شراب
مؤلف: ناشناخته
اصفهان • ش: 265/2
فنخا: ج 32، ص 184
من فوائد ابی سعید الخراز
مؤلف: خراز، احمد بن عیسی
دانشگاه • ش: 1194/6-ف
فنخا: ج 32، ص 184

گزارش اشکال یا پیشنهاد