فهرست‌نگار و نسخه‌شناس
فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع
محمدتقی دانش‌پژوه
نسخه‌های توصیف‌شده:
77,134 نسخه
مجلدات فهارس:
75 جلد
سالهای حیات:
1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه:
آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات:
بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران
زندگینامه و کارنامه علمی:
محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.
نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران
کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار
کتابخانه مجلس سنا
کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
- فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
- فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
- فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
- فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
منشآت
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار
• ش: 2799/51
فنخا: ج 32، ص 21
منشآت
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه
• ش: 4412/10
فنخا: ج 32، ص 21
منشآت
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه
• ش: 7629/4
فنخا: ج 32، ص 21
منشآت
مؤلف: ناشناخته
ملی
• ش: 48 تا 50-عکسی
فنخا: ج 32، ص 22
منشآت
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه
• ش: 4/2570
فنخا: ج 32، ص 22
منشآت
مؤلف: ناشناخته
مفتاح
• ش: 3/613
فنخا: ج 32، ص 22
منشآت
مؤلف: ناشناخته
نخجوانی، حسین
• ش: 52
فنخا: ج 32، ص 23
منشآت
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه
• ش: 59/5-ف
فنخا: ج 32، ص 23
منشآت
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه
• ش: 195/127-ف
فنخا: ج 32، ص 23
منشآت
مؤلف: ناشناخته
ملک
• ش: 3697 منشآت صفوی، شامل: 1. «نشان قبول دل‌های خاصان حضرت»، در یک صفحه و نیم به فارسی، 2. مکتوبی که در آغاز آن از علی بیگ سالور و ثمرخان یاد شده است به فارسی در سه صفحه از روزگار صفوی که در آن عبارت «شاه بابا» نیز دیده می‌شود، 3. طرز کتابت القاب با تاریخ 1016 در یک صفحه، 4. حساب سالهای ترکی، 5. نامه عبدالؤمن خان اوزبک به شاه عباس، تا اینجا به خط قرن یازدهم است، 6. الصاحیة، 7. چندین «سواد التمغا»: در آخر با تاریخهای 730 و ربیع الاول 731 با 730 و ربیع الاول 731 و 1 ربی ع الثانی 731 و شش بند باید باشد، در اینها نام ابوسعید بهادرخان آمده است، 8. رقم باغها و جامها و تنگ بار و جوال بار و رسنها و زرها و انبانها و ترازوها و دکانها و زمینها و دیها و استوانه، در چهار صفحه به فارسی که گویا دنباله شماره پیش باشد و بی فاصله می‌پیوندد به رساله بعدی، 9. قسم دوم در صناعت استیفاء از «سعادت نامه» فلک علاء تبریزی عبدالله علی مورخ 706ق (فهرست فیلمها: 118)، در فهرست هینتس (ش 183) از نسخه‌ای از همین قسم وصف شده است. این قسم در سه تعلیم است: قدمات، مکاتبات، اصول و دفاتر و از نسخه کهن قرن هشتم در اینجا مانده است و می‌رسد به فایده دوم: «آنست که چون در برات یا ورق زر رایج و هم اجناس بیاید» از فصل اول تعلیم دوم، سپس افتادگی دارد و می‌رسد به فصل ششم در دفتر مفرد و آنگاه به «صورت مفرد مال ولایت» پایان می‌گیرد، درهامش آخرین صفحه آمده: «فرزند اعزاکرم جلال الدین عطاءالله بن مولانا نصرالله بن فضل الله صبح يوم الاحد رابع عشرين ربیع الآخر سنة و اربعون و ثمانمائة ...»
فنخا: ج 32، ص 23
منشآت
مؤلف: ناشناخته
مفتاح
• ش: 999/1
فنخا: ج 32، ص 24
منشآت
مؤلف: ناشناخته
علوم، شیخ علی
• ش: 59/4
فنخا: ج 32، ص 24
منشآت
مؤلف: ناشناخته
ادبیات
• ش: 322/11 حکمت شامل: نامه جامی به مردم شهرها برای شیخ مؤید خراسانی، سفارش قاضی صفی الدین عیسی بمردم شهرها در باره شیخ مؤید خراسانی، پاسخ غزالی به فخر الملک، نامه جامی به مولانا رولی؛
فنخا: ج 32، ص 24
منشآت
مؤلف: ناشناخته
ادبیات
• ش: 95-د
فنخا: ج 32، ص 24
منشآت
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه
• ش: 1976
فنخا: ج 32، ص 25
منشآت
مؤلف: ناشناخته
بیانی، مهدی (دکتر)
• ش: 4
فنخا: ج 32، ص 25
منشآت
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه
• ش: 3465-6/2-ع
فنخا: ج 32، ص 26
منشآت
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه
• ش: 3465-6/1-ع
فنخا: ج 32، ص 26
منشآت
مؤلف: ناشناخته
ادبیات
• ش: 253/16-حکمت
فنخا: ج 32، ص 26
منشآت
مؤلف: ناشناخته
ملک
• ش: 3844/10
فنخا: ج 32، ص 28
منشآت
مؤلف: ناشناخته
ادبیات
• ش: 133 حکمت
فنخا: ج 32، ص 28
منشآت
مؤلف: ناشناخته
ادبیات
• ش: 320 حکمت
فنخا: ج 32، ص 30
منشآت
مؤلف: ناشناخته
ادبیات
• ش: 21-ب
فنخا: ج 32، ص 30
منشآت
مؤلف: ناشناخته
ادبیات
• ش: 55 - ج
فنخا: ج 32، ص 34