محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
مجمع حالات در تصوف
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 4196/17
فنخا: ج 28، ص 245
مجمع الحسنات
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 3865/3ـ ف
فنخا: ج 28، ص 246
مجمع الحکمتین و جامع الطبين
مؤلف: حکیم قبلی، محمد بن عبدالصبور
سپهسالار • ش: 769/1
فنخا: ج 28، ص 248
مجمع الحکمتین و جامع الطبين
مؤلف: حکیم قبلی، محمد بن عبدالصبور
لغت نامه دهخدا • ش: 116
فنخا: ج 28، ص 248
مجمع الخواص
مؤلف: صادقی افشار، صادق
ملک • ش: 4077
فنخا: ج 28، ص 249
مجمع الخواص
مؤلف: صادقی افشار، صادق
سپهسالار • ش: 2729/1
فنخا: ج 28، ص 250
مجمع در اصول خمسه
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 1828/4-ف
فنخا: ج 28، ص 250
مجمع الدرر فی فضایل حیدر
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 3729
فنخا: ج 28، ص 250
مجمع الرجال فی معرفة احوال الرجال
مؤلف: قهپائی، عناية الله بن علی
ملک • ش: 3595
فنخا: ج 28، ص 253
مجمع الرجال فی معرفة احوال الرجال
مؤلف: قهپائی، عناية الله بن علی
دانشگاه • ش: 6827
فنخا: ج 28، ص 253
مجمع الرسائل و منبع الفضائل
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 5510
فنخا: ج 28، ص 256
مجمع الرشاد
مؤلف: انصاری تبریزی، علینقی بن محمد رضا
دانشگاه • ش: 2723
فنخا: ج 28، ص 257
مجمع السعادات
مؤلف: سلطانعلیشاه، سلطانمحمد بن حیدر
مجلس • ش: 1488
فنخا: ج 28، ص 258
مجمع السعادات
مؤلف: سجادی بافقی، ابوالحسن
وزیری • ش: 4278
فنخا: ج 28، ص 258
مجمع الشعراء
مؤلف: دوری، سلطان بایزید
دانشگاه • ش: 2448
فنخا: ج 28، ص 260
مجمع الشعراء
مؤلف: ناشناخته
مجلس • ش: 530
فنخا: ج 28، ص 261
مجمع الشعراء
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 3482-ف
فنخا: ج 28، ص 261
مجمع الصنایع
مؤلف: صدیقی، احمد بن محمد صالح
دانشگاه • ش: 3575
فنخا: ج 28، ص 262
مجمع الصنایع
مؤلف: صدیقی، احمد بن محمد صالح
دانشگاه • ش: 8061
فنخا: ج 28، ص 262
مجمع الصنایع
مؤلف: صدیقی، احمد بن محمد صالح
دانشگاه • ش: 5708
فنخا: ج 28، ص 263
مجمع الصنایع
مؤلف: صدیقی، احمد بن محمد صالح
علومی یزدی، محمود • ش: بدون شماره/4
فنخا: ج 28، ص 263
مجمع العشاق
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 5444
فنخا: ج 28، ص 265
مجمع العصمة
مؤلف: کفکانی، محمد معصوم
دانشگاه • ش: 4778/1-ف
فنخا: ج 28، ص 265
مجمع الغرایب
مؤلف: بلخی، سلطان محمد بن درویش محمد
دانشگاه • ش: 1648-ف و 6167-عکس
فنخا: ج 28، ص 267

گزارش اشکال یا پیشنهاد