فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه

مجلدات فهارس: 75 جلد

سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش

زادگاه: آمل (مازندران)

آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:

دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک

مجموعه‌ها و فهارس شاخص:

فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک

سرگذشت نظام الملک

مؤلف: ناشناخته

دانشگاه • ش: 4864/62

فنخا: ج 18، ص 83

سرگذشت وزیر زاده قاجار

مؤلف: ناشناخته

دانشگاه • ش: 7520

فنخا: ج 18، ص 84

سرگذشت و سفرنامه

مؤلف: پژمان، حبیب الله خان

دانشگاه • ش: 4533

فنخا: ج 18، ص 84

سرگذشت و سیرت نامه

مؤلف: علوی مجددی، شاه غلامعلی

دانشگاه • ش: 4522/1

فنخا: ج 18، ص 84

سرگذشت و سیرت نامه

مؤلف: ناشناخته

دانشگاه • ش: 4522/2

فنخا: ج 18، ص 85

سرگذشتی از پیامبر

مؤلف: ناشناخته

دانشگاه • ش: 1150/18-ف

فنخا: ج 18، ص 85

سرگذشت یاقوت حموی

مؤلف: اعتضادالسلطنه، علیقلی بن فتحعلی

ملک • ش: 1277/2

فنخا: ج 18، ص 85

سر اللباب فی شرح قصيدة العقاب

مؤلف: ناشناخته

دانشگاه • ش: 2108/10

فنخا: ج 18، ص 85

سر اللغة

مؤلف: ناشناخته

ملک • ش: 799/3

فنخا: ج 18، ص 86

سرمایه ایمان